Phương pháp cực đại cực tiểu (High - low method) là gì?

Hình minh họa

Phương pháp cực đại cực tiểu (High - low method)

Định nghĩa

Phương pháp cực đại cực tiểu trong tiếng Anh là High - low method. Phương pháp cực đại cực tiểu là việc phân tích và ước lượng hàm chi phí dựa vào hai điểm dữ liệu.

Các thuật ngữ liên quan

Phương pháp đồ thị phân tán là phương pháp ước lượng chi phí mà theo đó một khoản mục chi phí được phân loại là chi phí hỗn hợp hoặc người phân tích không biết rõ về hành vi của một loại chi phí, người phân tích sẽ vẽ đồ thị biểu diễn các khoản chi phí thu thập được theo các mức hoạt động tương ứng.

Nội dung phương pháp cực đại cực tiểu

- Nhà phân tích dựa vào chi phí ở mức độ hoat động thấp nhất và mức độ cao nhất trong tập dữ liệu thu thập được, từ đó xác định các yếu tố chi phí biến đổi và chi phí cố định.

- Công thức xác định như sau:

Chi phí biến đổi đơn vị = Chênh lệch chi phí giữa hai mức độ hoạt động / Chênh lệch giữa hai mức hoạt động

Chi phí cố định = Tổng chi phí – Chi phí biến đổi đơn vị × Mức hoạt động

Lưu ý

Mức hoạt động này được chọn có thể là cực đại hoặc cực tiểu. Điều quan trọng là tổng chi phí phải tương ứng với mức hoạt động được chọn.

Ví dụ

Số liệu về chi phí của cửa hàng Mc.Donald được thu thập trong 12 tháng qua như sau:

Trong ví dụ trên, chúng ta có thể dựa vào số liệu chi phí ở mức hoạt động cao nhất (Q = 118.000) và mức hoạt động thấp nhất (Q = 75.000) để ước lượng hàm chi phí.

- Chi phí biến đổi đơn vị = Chênh lệch chi phí giữa hai mức độ hoạt động / Chênh lệch giữa hai mức hoạt động = (7.035 – 5.100) / (118.000 – 75.000) = 0,045 ($) 

- Chi phí cố định = Tổng chi phi – Chi phí biến đổi = 7.035 – 0,045 × 118.000 = 1.725 ($) 

Phương trình chi phí: C = 1.725 + 0,045Q

Ưu điểm

- Phương pháp phân tích cực đại cực tiểu khách quan hơn phương pháp phân tích bằng đồ thị phân tán.

Hạn chế

- Tuy nhiên phương pháp phân tích cực đại cực tiểu chỉ dựa vào hai cặp dữ liệu, bỏ qua tất cả các điểm dữ liệu còn lại.

(Tài liệu tham khảo: Cách ứng xử của chi phí và phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận, Tổ hợp giáo dục Topica; High-Low Method Definition, Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%