Chi phí cố định (Fixed cost) là gì? Đặc trưng và cách phân loại

Hình minh họa

Chi phí cố định (Fixed cost)

Định nghĩa

Chi phí cố định trong tiếng Anh là Fixed cost. Chi phí cố định còn được gọi là định phí hay chi phí bất biến.

Chi phí cố định là chi phí không thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi về mức độ hoạt động trong một phạm vi phù hợp.

Hay chi phí cố định là những chi phí không thay đổi khi mức độ hoạt động thay đổi.

Thuật ngữ liên quan

Chi phí biến đổi (Variable costs) là những chi phí thay đổi trên tổng số theo sự thay đổi của mức độ hoạt động của tổ chức thông thường là khối lượng sản phẩm Q.

Đặc trưng của chi phí cố định

- Khác với chi phí biến đổi, chi phí cố định không bị ảnh hưởng bởi mức độ hoạt động. Khi mức độ hoạt động tăng lên hoặc giảm xuống, các chi phí cố định vẫn giữ nguyên. 

- Các chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí tiền lương cho cán bộ quản lí, chi phí quảng cáo khuyến mãi, chi phí bảo hiểm, v.v… là những chi phí cố định.

Nguồn: Cách ứng xử của chi phí và phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận, Tổ hợp giáo dục Topica

Phân loại

Chi phí cố định (định phí) xét theo khía cạnh quản lí bao bao gồm: chi phí cố định bắt buộc (định phí bắt buộc) hay chi phí cố định không bắt buộc (định phí không bắt buộc, định phí tùy ý). Cụ thể:

- Chi phí cố định bắt buộc là các chi phí có liên quan tới máy móc thiết bị và các cấu trúc tổ chức cơ bản của một công ty, thông thường nó được coi là chi phí không thể cắt bỏ được.

- Chi phí cố định không bắt buộc là các chi phí cố định phát sinh từ quyết định hàng năm của các cấp quản lí nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức. 

Chúng thường không có mối liên hệ rõ ràng với các mức độ của khả năng hay hoạt động đầu ra như chi phí quảng cáo, chi phí nghiên cứu và phát triển.

Chi phí cố định cấp bậc

- Chi phí cố định cấp bậc là một trường hợp đặc biệt của chi phí cố định.

- Chi phí cố định cấp bậc là chi phí không thay đổi theo mức độ hoạt động chỉ trong một phạm vi hoạt động thích hợp nào đó.

Khi mức hoạt động vượt quá phạm vi này thì ta có chi phí cố định cấp bậc (step-fixed costs).

Nguồn: Cách ứng xử của chi phí và phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận, Tổ hợp giáo dục Topica

Ví dụ

Một kĩ thuật viên có thể thực hiện công việc kiểm tra chất lượng đối đa 1.000 sản phẩm một tháng.

Nếu công ty sản xuất 1.500 sản phẩm một tháng thì phải thuê thêm một kĩ thuật viên nữa. Nếu công ty sản xuất hơn 2.000 sản phẩm một tháng thì công ty phải thuê thêm một kĩ thuật viên thứ ba.

Trong quá trình lập dự toán, nhà quản lí nên phân biệt rõ các loại chi phí này để theo dõi và quản lí một cách có hiệu quả.

(Tài liệu tham khảo: Cách ứng xử của chi phí và phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận, Tổ hợp giáo dục Topica)

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".

Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn