Nửa phương sai (Semi-variance) là gì? Công thức tính Nửa phương sai

Nửa phương sai

Khái niệm

Nửa phương sai trong tiếng Anh là Semi-variance.

Nửa phương sai là một phép đo lường tập dữ liệu được sử dụng trong thống kê, và thường được dùng để ước tính rủi ro sụt giá tiềm năng cho một danh mục đầu tư. 

Công thức tính Nửa phương sai 

Nửa phương sai được tính bằng cách đo độ phân tán của tất cả các quan sát nằm dưới giá trị trung bình hoặc giá trị đích của một tập hợp dữ liệu. Nửa phương sai là trung bình các độ lệch chuẩn bình phương của các giá trị nhỏ hơn giá trị trung bình. 

Nửa phương sai là là thước đo tốt hơn phương sai khi phân phối của chuỗi lợi suất không có tính đối xứng.   

Công thức tính nửa phương sai như sau:    

Trong đó: 

 - n là tổng số quan sát dưới giá trị trung bình. 

 - rt là giá trị quan sát thứ t. 

 - Average là giá trị trung bình hoặc giá trị mục tiêu của tập dữ liệu.     

Đặc điểm Nửa phương sai 

Nửa phương sai có nét tương đồng như phương sai, nhưng nó chỉ xem xét các quan sát dưới mức giá trị trung bình. Nửa phương sai là một công cụ hữu ích trong phân tích danh mục đầu tư hoặc tài sản đầu tư, nguyên nhân là vì nó cung cấp một thước đo để xác định rủi ro sụt giá.   

Trong khi độ lệch chuẩn và phương sai cung cấp các biện pháp đo lường biến động, nửa phương sai chỉ xem xét các biến động tiêu cực của một tài sản. Nửa phương sai có thể được sử dụng để tính toán tổn thất trung bình mà danh mục đầu tư có thể phải chịu. 

Nguyên nhân là do nó đã trung hòa tất cả các giá trị nằm trên giá trị trung bình hoặc cao hơn lợi nhuận mục tiêu của nhà đầu tư.   

Đối với các nhà đầu tư e ngại rủi ro, việc xác định cách phân bổ danh mục đầu tư tối ưu thông qua giảm thiểu nửa phương sai có thể sẽ hạn chế khả năng giá trị của danh mục đầu tư sụt giảm mạnh.   

Cách tính Nửa phương sai với bảng tính 

Qui trình sử dụng bảng tính (như excel) để tính toán nửa phương sai như sau:   

 - Tạo một cột, ví dụ, cột A, bao gồm tất cả các mức lợi nhuận của các tài sản trong danh mục đầu tư. 

 - Xóa tất cả lợi nhuận trên giá trị trung bình khỏi cột A.

 - Tạo một cột khác, giả sử cột B, bằng các mức lợi nhuận còn lại trong cột A trừ đi giá trị trung bình.

 - Tạo thêm cột C, bằng bình phương mức chênh lệch ở cột B, tính tổng bình phường và chia tổng cho số các mức lợi nhuận nằm dưới giá trị trung bình.  

(Theo Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%