Lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro (Risk-Adjusted Return) là gì?

Lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro

Khái niệm

Lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro trong tiếng Anh là Risk-Adjusted Return.

Lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro là việc xác định lợi nhuận của khoản đầu tư bằng cách đo lường mức độ rủi ro liên quan đến việc tạo ra lợi nhuận đó, thường được biểu thị dưới dạng số hoặc xếp hạng. Lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro được áp dụng cho chứng khoán riêng lẻ, quĩ đầu tư và danh mục đầu tư.

Một số thước đo rủi ro phổ biến bao gồm hệ số Alpha, hệ số Beta, hệ số R bình phương (R-Squared), độ lệch chuẩn và tỉ lệ Sharpe. Khi so sánh hai hoặc nhiều khoản đầu tư tiềm năng, một nhà đầu tư phải luôn sử dụng các thước đo rủi ro giống nhau.

Nội dung

Theo định nghĩa đơn giản nhất, lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro là lợi nhuận của khoản đầu tư so với mức rủi ro của nó trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu hai hoặc nhiều khoản đầu tư có cùng mức lợi nhuận trong một khoảng thời gian nhất định, khoản đầu tư nào có rủi ro thấp nhất sẽ có mức lãi đã điều chỉnh rủi ro tốt hơn.

Tuy nhiên, xem xét rằng các thước đo rủi ro khác nhau sẽ cho kết quả khác nhau, điều quan trọng là phải rõ ràng về loại lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro nào đang được xem xét.

Lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro có tác động quan trọng đến danh mục đầu tư. Ở các thị trường mạnh, một quĩ có rủi ro thấp hơn điểm chuẩn (benchmark) có thể có lợi nhuận hạn chế và quĩ chấp nhận có rủi ro cao hơn so với điểm chuẩn có thể có lợi nhuận cao hơn.

Mặc dù các quĩ chấp nhận rủi ro cao hơn có mức lỗ cao hơn trong thời kì biến động lớn, nhưng các quĩ này có nhiều khả năng có lợi nhuận vượt trội so với điểm chuẩn trong toàn bộ chu kì thị trường (full market cycles).

Ví dụ về tỉ lệ Treynor

1. Tỉ lệ Treynor

Tỉ lệ Treynor được phát triển bởi Jack Treynor, một nhà kinh tế học người Mỹ. Ông cũng là một trong những người phát minh ra Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM).

Tỉ lệ Treynor dùng để xác định mức lợi nhuận thặng dư được tạo ra trên mỗi đơn vị rủi ro của một danh mục đầu tư. Rủi ro được đề cập trong tỉ lệ Treynor là rủi ro hệ thống được đo bằng hệ số Beta của danh mục đầu tư. Tỉ lệ Treynor càng cao thì càng tốt.

Công thức tính:

Trong đó:
- r_p : lợi nhuận của danh mục đầu tư
- r_f  : lãi suất phi rủi ro (thường là lãi suất của tín phiếu kho bạc)
- β_p : hệ số Beta của danh mục

2. Ví dụ

Giả sử quĩ tương hỗ A có lợi nhuận 12% trong năm qua và có độ lệch chuẩn là 10%. Quĩ tương hỗ B có lợi nhuận 10% và độ lệch chuẩn là 7%. Lãi suất phi rủi ro trong kì là 3% và Beta của cả hai quĩ là 0.75.

Tỉ lệ Treynor được tính như sau:

Quĩ tương hỗ A: (12% - 3%) / 0,75 = 0,12

Quĩ tương hỗ B: (10% - 3%) / 0,75 = 0,09

Từ kết quả trên ta thấy, quĩ A có tỉ lệ Treynor cao hơn, có nghĩa là quĩ đang kiếm được nhiều tiền lãi trên mỗi đơn vị rủi ro hệ thống hơn so với quĩ B.

(Nguồn tham khảo: Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)