Ngân hàng dự trữ một phần (Fractional reserve banking) là gì?

Hình minh họa

Ngân hàng dự trữ một phần (Fractional reserve banking)

Định nghĩa

Ngân hàng dự trữ một phần trong tiếng Anh là Fractional reserve banking. Ngân hàng dự trữ một phần còn được gọi là ngân hàng dự trữ theo tỉ lệ.

Ngân hàng dự trữ một phần là khái niệm dùng để chỉ trường hợp các ngân hàng thương mại chỉ dự trữ một phần nhỏ tài sản có khả năng thanh toán cao so với tổng tài sản của nó.

Ngân hàng dự trữ một phần là một hệ thống trong đó chỉ có một phần tiền gửi ngân hàng được hỗ trợ bằng tiền mặt thực tế và có sẵn khi cần phải rút tiền.

Bản chất

- Các ngân hàng được yêu cầu giữ một lượng tiền mặt có sẵn nhất định trong phạm vi tiền gửi của khách hàng. Điều này có nghĩa là, nếu một khách hàng gửi vào ngân hàng 100 đô la, ngân hàng không thể cho vay toàn bộ số tiền đó, đồng thời các ngân hàng cũng không bắt buộc phải giữ toàn bộ số tiền trong tay.

- Hầu hết các ngân hàng được yêu cầu giữ 10% tiền gửi, được gọi là dự trữ. Dự trữ bắt buộc được đặt ra bởi Cục Dự trữ Liên bang và là một trong những công cụ của ngân hàng trung ương để thực hiện chính sách tiền tệ. Việc tăng dự trữ bắt buộc sẽ lấy tiền ra khỏi nền kinh tế, trong khi giảm dự trữ bắt buộc sẽ đưa tiền vào nền kinh tế.

Mục tiêu của ngân hàng dự trữ một phần

- Mục tiêu của dự trữ là để đáp ứng những thay đổi bất thường trong tiền gửi do việc công chúng rút tiền mặt ra hay yêu cầu chuyển khoản bằng séc sang ngân hàng khác. Khi lấy dự trữ chia cho tiền gửi, chúng ta được con số tỉ lệ gọi là tỉ lệ dự trữ hay tỉ lệ dự trữ bắt buộc.

- Mức dự trữ của các ngân hàng phụ thuộc vào những cân nhắc thận trọng dựa trên kinh nghiệm mà họ thu được trong hoạt động nhận tiền gửi và cho vay, kì vọng của họ về tương lai và mức độ hấp dẫn của một số tài sản.

- Ngoài ra, hiện nay mức dự trữ này còn phụ thuộc vào dự trữ bắt buộc một phần là điều kiện cần để tạo ra tín dụng hay tiền gửi ngân hàng và tỉ lệ dự trữ là yếu tố quyết định qui mô của nhân từ tín dụng và tiền tệ.

(Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân; Fractional Reserve Banking, Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)