Hệ thống mục lục ngân sách nhà nước là gì? Phân loại

Hệ thống mục lục ngân sách nhà nước là bảng phân loại các khoản thu, chi ngân sách nhà nước theo hệ thống tổ chức nhà nước, ngành kinh tế và các mục đích kinh tế - xã hội do nhà nước thực hiện.

20-09-2019

18-09-2019

16-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: gazette)

Hệ thống mục lục ngân sách nhà nước

Khái niệm

Hệ thống mục lục ngân sách nhà nước là bảng phân loại các khoản thu, chi ngân sách nhà nước theo hệ thống tổ chức nhà nước, ngành kinh tế và các mục đích kinh tế - xã hội do nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ cho công tác lập, chấp hành, kế toán, quyết toán ngân sách nhà nước và phân tích các hoạt động kinh tế, tài chính thuộc khu vực nhà nước.

Hệ thống mục lục cho biết nội dung cơ bản và kết cấu của ngân sách nhà nước, theo từng tiêu chí, bố cục nhất định.

Nguyên tắc

- Phải đảm bảo được tính thống nhất trong quản lí ngân sách (sắp xếp, phân chia)

- Phải có tính khoa học và ổn định. Mục lục ngân sách nhà nước phải đảm bảo đầy đủ các nội dung theo đúng qui định. Tuy nhiên cũng phải được thực hiện một cách tiết kiệm chi phí và có hiệu quả.

Vai trò

Mục lục ngân sách nhà nước đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với các hoạt động quản lí ngân sách của nhà nước.

- Vai trò của mục lục thể hiện đối với hoạt động điều hành quản lí ngân sách được thể hiện trong từng khâu của chu trình quản lí ngân sách nhà nước.

Trong khâu lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán dự án. Hệ thống mục lục ngân sách nhà nước có bao quát được các hoạt động kinh tế và các giao dịch thì việc thu thập, phân tích và xử lí số liệu mới đầy đủ.

Từ đó cung cấp thông tin kịp thời cho công tác lập dự toán ngân sách nhà nước, điều hành, quản lí, kiểm soát ngân sách; đồng thời cung cấp thông tin cần thiết phục vụ việc ra các quyết định phát triển kinh tế - xã hội.

- Giúp các cơ quan, đơn vị nắm bắt kịp thời và thực hiện tốt những qui định của pháp luật về việc quản lí và sử dụng ngân sách nhà nước; lập dự toán ngân sách nhà nước; chế độ thu nộp, quản lí và sử dụng kinh phí, tài sản nhà nước.

Phân loại

- Phân loại theo chương và cấp quản lí

Phân loại theo chương và cấp quản lí là việc phân loại dựa trên cơ sở hệ thống tổ chức các cơ quan, tổ chức trực thuộc một cấp chính quyền (gọi tắt là cơ quan chủ quản) được giao nhiệm vụ quản lí ngân sách riêng nhằm xác định rõ trách nhiệm quản lí của cơ quan, tổ chức đó đối với ngân sách nhà nước.

Trong hệ thống các Chương, có một số Chương đặc biệt dùng để phản ánh trách nhiệm quản lí ngân sách của một nhóm tổ chức hay nhóm cá nhân có cùng tính chất nhưng không trực thuộc cơ quan chủ quản...

- Phân loại theo ngành kinh tế (Loại, Khoản)

Phân loại theo ngành Kinh tế là dựa vào tính chất hoạt động kinh tế (ngành Kinh tế quốc dân) để hạch toán thu chi ngân sách nhà nước.

Loại được xác định trên cơ sở tính chất hoạt động của ngành kinh tế cấp I, khoản được xác định trên cơ sở tính chất hoạt động của ngành kinh tế cấp II hoặc cấp III theo phân ngành Kinh tế quốc dân nhằm đảm bảo yêu cầu quản lí ngân sách nhà nước.

(Tài liệu tham khảo: Ngân sách nhà nước, Trung tâm đào tạo từ xa, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Các quĩ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước là gì?