Phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (Alternative Dispute Resolution - ADR) là gì?

Hình minh họa (Nguồn: oal.law)

Phương thức giải quyết tranh chấp thay thế

Khái niệm

Phương thức giải quyết tranh chấp thay thế trong tiếng Anh gọi là: Alternative Dispute Resolution - ADR.

Phương thức giải quyết tranh chấp thay thế là bất kì phương pháp giải quyết tranh chấp mà không cần kiện tụng. Tòa án công có thể được yêu cầu xem xét tính hợp lệ của các phương pháp ADR, nhưng họ sẽ hiếm khi đảo ngược các quyết định nếu các bên tranh chấp đã hình thành một hợp đồng hợp lệ để tuân theo chúng. 

Trọng tài và hòa giải là hai hình thức chính của phương thức giải quyết tranh chấp thay thế. (Theo Legal Information Institute)

Một qui định quen thuộc trong các hợp đồng quốc tế là khi phát sinh tranh chấp, các bên phải cố gắng dùng thương lượng để giải quyết nó trước khi đưa tranh chấp ra cơ quan tài phán. Đây là qui định để đảm bảo sự thiện chí giữa các bên. 

Tuy nhiên, trên thực tế quá trình thương lượng khó có thể tiến hành thuận lợi khi các bên không xem xét các vấn đề một cách khách quan. Đây là lúc bên thứ ba độc lập có thể giúp cho cuộc tranh luận đang có nguy cơ không đem lại được kết quả gì. 

Điều này cũng là lí do các hợp đồng quốc tế thường qui định các bên phải cố gắng giải quyết tranh chấp bằng phương thức giải quyết tranh chấp thay thế khác (Alternative dispute resolution - ADR) trước khi khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài.

Theo nghĩa rộng, "phương thức giải quyết tranh chấp thay thế" được hiểu là một "sự thay thế" cho thủ tục thông thường của Tòa án. 

Như vậy, trọng tài cũng là một cơ chế giải quyết tranh chấp thay cho Tòa án. So với tòa án, cơ chế trọng tài cung cấp sự bảo mật cũng như sự linh hoạt hơn cho các bên. 

Tuy nhiên chức năng của thẩm phán và trọng tài viên đều là xét xử, cả hai đều không đưa ra cách để giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng mà phân định trách nhiệm của các bên đối với vấn đề tranh chấp.

Có rất nhiều phương thức giải quyết tranh chấp thay thế, do đó cần phải lưu ý sự khác biệt chủ yếu giữa các phương thức ADR. 

Ví dụ như hòa giải – một phương thức không bắt buộc, có sự tham gia của một bên thứ ba độc lập giúp các bên đạt được thỏa thuận giải quyết tranh chấp một cách khách quan hơn và được tiến hành không theo thủ tục tố tụng tòa án hay trọng tài.

(Tài liệu tham khảo: Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%