Lí thuyết về thị hiếu theo thời gian (Time preference theory) là gì?

Hình minh họa
Lí thuyết về thị hiếu theo thời gian (Time preference theory)
Định nghĩa
Lí thuyết về thị hiếu theo thời gian trong tiếng Anh là Time preference theory.
Lí thuyết về thị hiếu theo thời gian là lí thuyết cho rằng cá nhân có thể phân bổ luồng thu nhập dự kiến của mình cho các thời kì sao cho tối ưu hóa được sự đánh đổi giữa tiêu dùng hiện tại và tiêu dùng tương lai.
Nội dung lí thuyết về thị hiếu theo thời gian
- Chúng ta có thể minh họa khái niệm này bằng hình ảnh nếu sử dụng đường bàng quan và đường ngân sách để xác định thị hiếu cá nhân về tiêu dùng hiện tại so với tiêu dùng tương lai.
- Khi chấp nhận từ bỏ tiêu dùng hiện tại, mọi người hi vọng có được mức tiêu dùng cao hơn trong tương lai.

Nguồn: Nguyễn Văn Ngọc, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân
- Trong hình , đường bàng quan I biểu thị sự đánh đổi cá nhân giữa tiêu dùng hiện tại và tương lai mà dọc theo nó, các cá nhân sẽ bàng quan (không quan tâm, dửng dưng) giữa các kết hợp khác nhau như vậy.
- Đường ab là đường ngân sách. Độ dốc của đường này quyết định tỉ lệ giữa tiêu dùng hiện tại và tương lai sao cho: Oa/Ob = 1 + r, trong đó r là mức độ quan tâm cá nhân.
Rõ ràng r sẽ khác nhau giữa các cá nhân, tùy thuộc vào sự sẵn sàng hi sinh tiêu dùng tương lai để đổi lấy tiêu dùng hiện tại.
- Điểm M trong hình là điểm cá nhân chi toàn bộ thu nhập hiện tại (Od) và bởi vậy anh ta không phải là người đi vay hay cho vay.
- Điểm N là điểm cá nhân tối ưu hóa sự đánh đổi giữa tiêu dùng hiện tại và tương lai (điểm trên đường bàng quan I và đường giới hạn ngân sách ab). Mức tối ưu đạt được khi đường giới hạn ngân sách tiếp tuyến với đường bàng quan.
- Bởi vậy, số tiền mà một cá nhân vay hoặc cho vay tỉ lệ thuận với nhau nếu tính từ điểm M tới điểm N - tiếp điểm của đường ngân sách với đường bàng quan cá nhân.
(Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.


