Hệ thống ngân hàng bóng tối (Shadow Banking System) là gì?

Hình minh họa

Hệ thống ngân hàng bóng tối (Shadow Banking System)

Định nghĩa

Hệ thống ngân hàng bóng tối trong tiếng Anh là Shadow Banking System.

Hệ thống ngân hàng bóng tối là nhóm các trung gian tài chính tạo điều kiện cho việc tạo tín dụng (credit creation) trên hệ thống tài chính toàn cầu trong đó các thành viên của hệ thống không phải chịu sự giám sát của cơ quan quản lí.

Hệ thống ngân hàng bóng tối cũng đề cập đến các hoạt động không được kiểm soát bởi các tổ chức quản lí.

Các trung gian tài chính không tuân theo sự quản lí bao gồm các quĩ phòng hộ, các công cụ phái sinh chưa niêm yết và các công cụ chưa niêm yết khác. Các hoạt động không được kiểm soát bởi các tổ chức quản lí như các hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng.

Đặc trưng

- Hệ thống ngân hàng bóng tối đã vượt ra ngoài các qui định cơ bản vì không giống như các ngân hàng và liên minh tín dụng truyền thống, các tổ chức này không nhận tiền gửi truyền thống.

- Các tổ chức ngân hàng bóng tối nổi lên như những nhà cải cách trong thị trường tài chính. Những tổ chức này có thể tài trợ cho các khoản vay bất động sản và các mục đích khác nhưng không phải đối mặt với sự giám sát và quản lí thông thường về dự trữ vốn và thanh khoản cần có như các tổ chức cho vay truyền thống.

Trong khi đó, chính những qui định này đã giúp ngăn chặn sự thất bại của ngân hàng, đột biến rút tiền gửi, và khủng hoảng tài chính.

Tác động

Nhờ có hệ thống ngân hàng bóng tối, nhiều tổ chức và công cụ tài chính đã có thể theo đuổi rủi ro thị trường, rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản cao hơn trong việc cho vay mà không có yêu cầu về vốn tương xứng với những rủi ro đó.

Liên hệ thực tiễn

Nhiều tổ chức ngân hàng bóng tối có liên quan mật thiết đến sự bùng nổ của khoản cho vay thế chấp dưới chuẩn và chứng khoán hóa các khoản vay vào đầu năm 2000.

Sau cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn vào năm 2008, các hoạt động của hệ thống ngân hàng bóng tối ngày càng bị giám sát chặt chẽ do vai trò của hệ thống trong sự mở rộng quá mức về tín dụng và rủi ro hệ thống trong hệ thống tài chính và khủng hoảng tài chính.

(Tài liệu tham khảo: Shadow Banking System, Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%