Thiên lệch trong chọn mẫu (Sample Selection Bias) là gì? Đặc điểm

(Ảnh minh họa: Researchgate)
Thiên lệch trong chọn mẫu
Khái niệm
Thiên lệch trong chọn mẫu trong tiếng Anh là Sample Selection Bias hay Sampling Bias.
Thiên lệch trong chọn mẫu là một dạng thiên lệch tạo ra bởi việc chọn dữ liệu không ngẫu nhiên để phân tích thống kê.
Sự thiên lệch tồn tại do lỗ hổng trong qui trình chọn mẫu, trong đó một tập hợp con của dữ liệu bị loại trừ vì sự qui đồng một cách có hệ thống.
Việc loại trừ tập hợp con có thể ảnh hưởng đến ý nghĩa thống kê của thử nghiệm hoặc tạo ra kết quả bị bóp méo.
Đặc điểm của Thiên lệch trong chọn mẫu
Thiên lệch sống sót (Survivorship bias) là một dạng thiên lệch phổ biến của thiên lệch lựa chọn mẫu.
Ví dụ, khi kiểm tra lại một chiến lược đầu tư vào một nhóm cổ phiếu lớn, có thể thuận tiện để tìm được dữ liệu đại diện cho toàn bộ mẫu.
Nếu dự định kiểm nghiệm chiến lược dữ liệu chứng khoán trong toàn bộ 15 năm, thì các nhà phân tích có thể có xu hướng tìm kiếm các cổ phiếu có thông tin đầy đủ cho toàn bộ thời gian 15 năm.
Tuy nhiên, việc loại bỏ một cổ phiếu ngừng giao dịch hoặc sớm rời khỏi thị trường sẽ tạo ra sự thiên lệch trong chọn mẫu dữ liệu. Chỉ bao gồm các cổ phiếu tồn tại trong giai đoạn 15 năm, nên kết quả cuối cùng sẽ bị sai sót và có lỗ hổng, vì những cổ phiếu đó hoạt động đủ tốt để tiếp tục tồn tại trên thị trường.
Các chỉ số hiệu suất của quĩ phòng hộ là một ví dụ của thiên lệch trong chọn mẫu về thiên lệch kẻ sống sót.
Các quĩ phòng hộ không còn tồn tại nữa đã ngừng báo cáo hiệu suất đầu tư của họ cho các nhà tổng hợp chỉ số, kết quả là các chỉ số tự nhiên lại nghiêng về các quĩ và chiến lược còn tồn tại khác. Đây có thể là một vấn đề liên quan đến thiên lệch trong chọn mẫu, trở thành vấn đề cho dịch vụ báo cáo quĩ tương hỗ.
Các nhà phân tích có thể điều chỉnh để tính đến và cân nhắc những thiên lệch này, nhưng cũng có thể tạo ra các thiên lệch mới trong quá trình phân tích.
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.



TRỰC TIẾP