Phương trình kế toán (Accounting equation) là gì? Tính cân đối của kế toán

Hình minh họa
Phương trình kế toán (Accounting equation)
Định nghĩa
Phương trình kế toán trong tiếng Anh là Accounting equation. Phương trình kế toán được coi là nền tảng của hệ thống kế toán kép.
Phương trình kế toán thể hiện trên bảng cân đối kế toán của công ty, theo đó tổng cộng tất cả tài sản của công ty bằng tổng nợ phải trả của công ty và vốn chủ sở hữu của cổ đông.
(Theo Investopedia, Accounting Equation)
Tính cân đối của kế toán
- Tính cân đối của kế toán được biểu hiện qua phương trình kế toán tổng quát dưới đây:
Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu (1)
Mối quan hệ giữa tổng tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu tại thời điểm cuối kì có thể được biểu hiện bằng phương trình sau:
Tài sản cuối kì = Nợ phải trả cuối kì + Vốn chủ sở hữu cuối kì (2)
Nếu trong kì kế toán không phát sinh nghiệp vụ kinh tế - tài chính làm vốn chủ sở hữu tăng hoặc giảm trực tiếp, vốn chủ sở hữu cuối kì trong công thức (2) có thể được xác định như sau:
Vốn chủ sở hữu cuối kì = Vốn chủ sở hữu đầu kì + Kết quả hoạt động trong kì (3)
Hay
Vốn chủ sở hữu cuối kì = Vốn chủ sở hữu đầu kì + Thu nhập trong kì - Chi phí trong kì (4)
Thay công thức (4) vào công thức (2), ta có:
Tổng tài sản cuối kì = Nợ phải trả cuối kì + Vốn chủ sở hữu đầu kì + Thu nhập trong kì - Chi phí trong kì (5)
Hệ quả của tính cân đối kế toán
- Tính cân đối kế toán dẫn đến những hệ quả sau:
+ Tính cân đối của kế toán là tiêu chuẩn để nhận diện một giao dịch là nghiệp vụ kinh tế - tài chính, cụ thể là giao dịch đó phải ảnh hưởng đến các yếu tố thuộc phương trình kế toán.
+ Tính cân đối của kế toán là cơ sở của kế toán kép: Mỗi nghiệp vụ kinh tế - tài chính phát sinh phải được kế toán nhận diện, phân loại và ghi nhận sự ảnh hưởng của nó đến các yếu tố thuộc phương trình kế toán.
+ Tính cân đối của kế toán là cơ sở để kiểm tra số liệu kế toán.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Nguyên lí kế toán, NXB Tài chính)
Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam
VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.
Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.
Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn
Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".
Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!





TRỰC TIẾP