Nguyên tắc nhất trí tuyệt đối trong kinh tế công cộng là gì?
Hình minh họa
Nguyên tắc nhất trí tuyệt đối
Định nghĩa
Nguyên tắc nhất trí tuyệt đối là một nguyên tắc qui định: một quyết định chỉ được thông qua khi và chỉ khi có sự thống nhất (đồng ý) của tất cả các thành viên trong một cộng đồng nào đó.
Hiểu về Nguyên tắc nhất trí tuyệt đối
Có nhiều nhà kinh tế, toán học đã mô hình hóa nguyên tắc nhất trí tuyệt đối, một trong số đó là nhà kinh tế học người Thụy Điển E. Lindahl (1919) và người ta gọi mô hình của ông là mô hình Lindahl.
Nội dung của mô hình Lindahl
Nguồn: Tailieu.vn
Có hai cá nhân A và B cùng tiêu dùng một hàng hóa công cộng (HHCC) là giáo dục tiểu học. Gọi tA là giá thuế mà người A phải trả cho giáo dục tiểu học; tB là giá thuế của người B phải trả cho giáo dục tiểu học.
Vì chỉ có hai người tiêu dùng giáo dục nên tA + tB = 1. Điều này được minh họa bằng hình bên trên.
Trong hình vẽ này, trục hoành thể hiện số lượng dịch vụ giáo dục tiểu học, trục tung OO' mô tả giá thuế cho mỗi đơn vị dịch vụ giáo dục tiểu học.
Giá thuế của người A (tA) được tính từ gốc tọa độ O và giá thuế của người B (tB) được tính từ gốc tọa độ O'.
Đường DA biểu thị đường cầu của người A về dịch vụ giáo dục tiểu học xuất phát từ gốc O và đường DB biểu thị đường cầu của người B về hàng hóa này xuất phát từ gốc O'.
Cần nhắc lại một tính chất sử dụng hàng hóa công cộng là cả xã hội cùng tiêu dùng chung một lượng hàng hóa công cộng như nhau. Vì vậy, đòi hỏi nhất thiết phải đi đến một mức sản lượng được tất cả mọi người nhất trí thì mới đạt cân bằng giữa cung và cầu hàng hóa công cộng.
Thật vậy, nhìn vào hình trên ta nhận thấy:
Nếu tA > t* (hay tương tự là tB < 1-t*) thì người A sẽ lựa chọn lượng dịch vụ giáo dục tiểu học nhỏ hơn Q*, còn người B lựa chọn lượng giáo dục tiểu học lớn hơn Q* và ngược lại. Khi đó, hai cá nhân đều chưa nhất trí chung về một lượng dịch vụ giáo dục tiểu học cần được cung cấp.
Nhưng nếu tA của người A tăng dần cho đến t* và tB của người B giảm dần cho đến 1-t* thì cả hai cá nhân A và B đều nhất trí lựa chọn dịch vụ giáo dục tiểu học là Q*.
Ở đây, có một sự tương tự khá lớn giữa vai trò của giá thuế trong mô hình Lindahl với vai trò của giá cả thị trường đối với hàng hóa cá nhân. Nhưng có một sự khác biệt quan trọng: nếu trong thị trường hàng hóa cá nhân, cả A và B cùng phải trả một giá như nhau thì ở đây, mỗi người trả giá thuế khác nhau, anh A trả giá thuế Ot*, anh B trả giá thuế O't*.
Giá thuế đó còn được gọi là giá Lindahl và cân bằng trong mô hình này còn gọi là cân bằng Lindahl.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Kinh tế công cộng, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
