Khai báo sai (Misrepresentation) là gì? Phân loại và ví dụ

Khai báo sai

Khái niệm

Khai báo sai trong tiếng Anh là Misrepresentation.

Khai báo sai là việc báo cáo sai sự thật do một bên đưa ra làm ảnh hưởng đến quyết định của bên kia trong việc đồng ý hợp đồng.

Nếu việc khai báo sai bị phát hiện, hợp đồng có thể được tuyên bố vô hiệu. Tùy thuộc vào tình huống, bên bị ảnh hưởng xấu có thể đòi bồi thường thiệt hại. Trong một tranh chấp hợp đồng như vậy, bên khai báo sai là bị đơn, và bên bị ảnh hưởng bởi hành vi khai báo sai là nguyên đơn.

Phân loại

Khai báo sai chỉ áp dụng cho các báo cáo sự việc, không áp dụng cho các ý kiến hoặc dự đoán. Có ba loại khai báo sai:

Vô ý khai báo sai (Innocent misrepresentation) là việc công bố sai sự thật nhưng tại thời điểm kí hợp đồng, người đó không biết thông tin đó là sai sự thật. Biện pháp khắc phục trong tình huống này thường là hủy bỏ hợp đồng.

Loại thứ hai là khai báo sai do cẩu thả (negligent misrepresentation), một tuyên bố mà người khai báo không cố gắng xác minh thôn tin là đúng trước khi thực hiện hợp đồng. Điều này vi phạm điều khoản "chăm sóc hợp lí" (reasonable care) mà một bên phải thực hiện trước khi tham gia thỏa thuận. Biện pháp khắc phục cho sự bất cẩn là hủy bỏ hợp đồng và có thể phải bồi thường thiệt hại.

Loại thứ ba là khai báo gian lận (fraudulent misrepresentation), người công bố thông tin đã biết thông tin đó là sai nhưng vẫn cố tình khai báo để đối tác kí hợp đồng. Bên bị thiệt hại sẽ tìm cách vô hiệu hợp đồng và đòi bồi thường thiệt hại.

Ví dụ

Trong một số tình huống, chẳng hạn như khi có mối quan hệ ủy thác, việc khai báo sai có thể xảy ra khi người được ủy thác không tiết lộ sự thật mà họ biết. Hoặc việc không sửa một khai báo sai trước đó cũng sẽ là khai báo sai.

Sự khai báo sai là một cơ sở để các giao dịch vi phạm hợp đồng bất kể qui mô nào. Một người bán một chiếc xe hơi có thể khai báo sai số dặm cho người mua tiềm năng mà có thể gây ra quyết định mua xe của người đó. Nếu người mua sau đó phát hiện ra rằng chiếc xe có độ hao mòn nhiều hơn so với khai báo, anh ta có thể nộp đơn kiện người bán.

Việc khai báo sai có thể được coi là việc đòi nợ trước hạn của người cho vay (ví dụ trong một hợp đồng tín dụng). Khai báo sai cũng là căn cứ để chấm dứt thỏa thuận mua bán và sáp nhập (M&A), trong trường hợp đó có thể áp dụng một khoản phí phá vỡ.

(Nguồn tham khảo: Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)