Gian lận chứng khoán (Securities Fraud) là gì?

Gian lận chứng khoán

Khái niệm

Gian lận chứng khoán hoặc Gian lận đầu tư trong tiếng Anh là Securities Fraud/Stock Fraud hoặc Investment Fraud.

Gian lận chứng khoán là một loại tội phạm cổ cồn trắng nghiêm trọng có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức nhưng chủ yếu liên quan đến thông tin sai lệch mà các nhà đầu tư sử dụng để đưa ra quyết định.

Nội dung

Thủ phạm của vụ lừa đảo có thể là một cá nhân (ví dụ như người môi giới chứng khoán) hoặc là tổ chức (ví dụ như công ty môi giới, công ty hoặc ngân hàng đầu tư). Các cá nhân độc lập cũng có thể thực hiện loại gian lận này thông qua các giao dịch nội gián.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) mô tả gian lận chứng khoán là hoạt động tội phạm có thể bao gồm gian lận đầu tư lãi suất cao, mô hình Ponzi, mô hình kim tự tháp, mô hình phí trả trước (advanced fee schemes), gian lận liên quan đến giao dịch ngoại hối, hành động tham ô của môi giới, gian lận liên quan đến quĩ phòng hộ.

Trong nhiều trường hợp, kẻ lừa đảo tìm cách lừa các nhà đầu tư thông qua sự xuyên tạc và thao túng thị trường tài chính. Tội phạm này bao gồm cung cấp thông tin sai lệch, giữ lại thông tin chính, đưa ra lời khuyên tồi và cung cấp hoặc hành động dựa trên thông tin nội gián.

Mục đích là để làm tăng giá trong các cổ phiếu đó (Bump), và sau đó khi giá đạt đến một mức nhất định thì họ sẽ bán chúng (Dump).

Các loại gian lận chứng khoán

Gian lận chứng khoán có nhiều hình thức. Trên thực tế, nhiều cách được sử dụng để lừa các nhà đầu tư bằng cách gian lận thông tin. Chẳng hạn, gian lận đầu tư với lãi suất cao có thể đi kèm với sự đảm bảo về tỉ lệ hoàn vốn cao. Các khoản đầu tư có thể là hàng hóa, chứng khoán, bất động sản và các loại khác.

Mô hình phí trả trước có thể được thực hiện tinh vi hơn, trong đó kẻ lừa đảo thuyết phục các mục tiêu của họ để chuyển tiền cho họ và hứa hẹn sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn.

Mô hình Ponzi và kim tự tháp thường dựa trên số tiền được cung cấp bởi các nhà đầu tư mới để trả tiền lãi đã được hứa cho các nhà đầu tư trước đó. Những kế hoạch như vậy đòi hỏi những kẻ lừa đảo phải liên tục tuyển dụng ngày càng nhiều nạn nhân để duy trì sự lừa đảo càng lâu càng tốt.

Một trong những loại gian lận chứng khoán mới hơn là gian lận qua Internet. Kiểu gian lận này thường được gọi là "Bơm và Xả" (pump and dump). Trong đó, những kẻ lừa đảo sử dụng các phòng chat và diễn đàn để truyền bá thông tin sai lệch hoặc thực hiện những hành vi lừa đảo liên quan đến cổ phiếu.

(Nguồn tham khảo: Investopedia)

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".

Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn