Cấu trúc kì hạn của lãi suất (Term Structure Of Interest Rates) là gì?

Hình minh họa (Nguồn: Pinterest)

Cấu trúc kì hạn của lãi suất (Term Structure Of Interest Rates)

Khái niệm

Cấu trúc kì hạn của lãi suất trong tiếng Anh gọi là Term Structure Of Interest Rates.

Cấu trúc kì hạn của lãi suất thể hiện tính tương quan giữa những lãi suất của những công cụ nợ có kì hạn thanh toán khác nhau nhưng có cùng đặc tính về cấu trúc rủi ro.

Cấu trúc kì hạn của lãi suất giải thích nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt về lãi suất giữa các công cụ nợ có kì hạn thanh toán khác nhau nhưng có cùng đặc tính rủi ro, tính lỏng và thuế thu nhập.

Một đồ thị phản ánh tương quan các mức lãi suất (đến khi đáo hạn) của các công cụ nợ có kì hạn thanh toán khác nhau nhưng có cùng một tình trạng rủi ro, tính lỏng và thuế được gọi là đường cong lãi suất hoàn vốn (yield curve) - mô tả cấu trúc kì hạn của lãi suất cho một loại công cụ nợ riêng biệt.

Tùy thuộc và mức độ tương quan giữa các mức lãi suất và đường lãi suất có thể dốc lên, nằm ngang hoặc dốc xuống. Các đường lãi suất có thể có những hình dạng phức tạp hơn, nhưng nói chung chúng có hình dạng dốc lên.

Cấu trúc kì hạn của lãi suất với các đặc điểm trên được giải thích bằng 3 lý thuyết: Lí thuyết dự tính, lí thuyết thị trường phân cách và lí thuyết môi trường ưu tiên.

Một lí thuyết được coi là giải thích tốt về cấu trúc kì hạn của lãi suất đòi hỏi ngoài việc giải thích được tại sao đường cong lãi suất lại có những hình dạng khác nhau ở những thời điểm khác nhau, còn phải giải thích được các hiện tượng thực tế sau:

- Lãi suất trái phiếu có kì hạn khác nhau dịch chuyển theo nhau theo thời gian

- Khi lãi suất ngắn hạn ở mức thấp, đường cong lãi suất có xu hướng dốc lên, khi lãi suất ngắn hạn ở mức cao thì đường cong lãi suất có dạng dốc xuống và bị đảo ngược. 

- Đường cong lãi suất hầu hết đều có dạng dốc lên

Trong 3 lí thuyết trên, lí thuyết dự tính giúp giải thích được hiện tượng đầu tiên nhưng không giải thích được hiện tượng thứ ba, còn lí thuyết thị trường phân cách thì ngược lại, giải thích được hiện tượng thứ ba nhưng hai hiện tượng đầu không giải thích được. 

Nhược điểm của cả hai lí thuyết này đã được khắc phục bằng lí thuyết thứ 3 - lý thuyết phần bù thanh khoản.

(Tài liệu tham khảo, Giáo trình Tiền tệ ngân hàng, Học viện Ngân hàng, NXB Lao Động)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)