Triết lí đạo đức hành vi (Behavioral ethics) là gì? Vận dụng trong kinh doanh và quản lí

Những người theo triết lí đạo đức hành vi (tiếng Anh: Behavioral ethics) thường đánh giá tính đạo đức hay hợp lí của hành vi thông qua cách hành vi được thực hiện.

12-02-2020

Triết lí đạo đức hành vi

Khái niệm

Triết lí đạo đức hành vi trong tiếng Anh được gọi là Behavioral ethics.

Tư tưởng cơ bản cơ bản của triết lí đạo đức hành vi được thể hiện thông qua định nghĩa sau: những người theo triết lí hành vi thường đánh giá tính đạo đức hay hợp lí của hành vi thông qua cách hành vi được thực hiện.

Nguyên tắc

Triết lí này được hoàn thiện bằng những nguyên tắc dưới đây để đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn.

Có thể nhận ra sự hiện diện của triết lí đạo đức hành vi thông qua các khẩu hiệu hành động sau:

- Tôn trọng quyền tự do cá nhân + Trong khuôn khổ pháp luật + Làm tròn nghĩa vụ bổn phận của mình đối với xã hội

Hay

- Trao quyền tự do hành động + Phù hợp trách nhiệm quyền hạn + Tham gia, đóng góp cho tập thể.

Để thực hành triết lí này, bộ ba nguyên tắc phải được đảm bảo. Thiếu một nguyên tắc, nguy cơ vi phạm hoặc kém hiệu lực sẽ rất cao.

Giá trị của triết lí khi vận dụng trong kinh doanh và quản lí

Lựa chọn triết lí đạo đức hành vi làm triết lí kinh doanh, doanh nghiệp không chỉ được hưởng những lợi thế nói trên mà còn phải gánh chịu những bất lợi về hình ảnh/ấn tượng gây ra do thiếu tinh thần đoàn kết, chủ nghĩa cá nhân hẹp hòi và chủ nghĩa hình thức.

Mặc dù đã có những biện pháp ngãn chặn xung đột, nhưng nguy cơ vẫn tiềm ẩn trong mối quan hệ và hệ thống tổ chức, do sự khác biệt giữa các cá nhân.

Do nghĩa vụ đối với cá nhân được qui định rất cụ thể, trong khi nghĩa vụ đối với tập thể, những người hữu quan và xã hội thường không rõ ràng và hạn chế, xu thế hành động là luôn ưu tiên hoàn thành nhiệm vụ cá nhân mà xem nhẹ, thậm chí phớt lờ nghĩa vụ đối với tập thể và những người khác và với môi trường bên ngoài.

Điều đó thường dẫn đến chủ nghĩa hình thức khi chỉ làm cho có hoặc làm cho xong việc. Tư tưởng cá nhân chủ nghĩa trong suy nghĩ và hành vi nêu trên dễ dẫn đến tình trạng thiếu tinh thần tương trợ, tinh thần đồng đội, những yếu tố làm xói mòn mối quan hệ con người trong tổ chức.

(Tài liệu tham khảo: Văn hoá Doanh nghiệp, PGS. TS. Nguyễn Mạnh Quân, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2012)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.