Thanh tra thuế (Tax inspection) là gì? Tính tất yếu của công tác thanh tra thuế

Hình minh họa. Nguồn: ibn7.in

Thanh tra thuế (Tax inspection)

Định nghĩa

Thanh tra thuế trong tiếng Anh là Tax inspection. Thanh tra thuế là hoạt động giám sát kiểm tra của tổ chức chuyên trách làm công tác kiểm tra của cơ quan thuế, là loại kiểm tra ở giai đoạn sau khi các hoạt động liên quan đến thuế đã phát sinh, nhằm tìm ra bản chất của vấn đề và truy cứu trách nhiệm nếu cần thiết.

Bản chất của thanh tra thuế

- Thanh tra thuế là một mặt của hoạt động kiểm tra thuế nói chung.

- Thanh tra thuế thực chất là hoạt động đánh giá có tính chất công quyền, là hoạt động của cơ quan giám sát thực hiện pháp luật.

Tính tất yếu của công tác thanh tra thuế

- Thứ nhất, thuế là một công cụ quản lí vĩ mô của nhà nước, do đó quá trình thực thi các luật thuế có nghiêm minh hay không sẽ ảnh hưởng quyết định đến hiệu quả sử dụng công cụ thuế.

- Thứ hai, luật pháp nói chung và pháp luật thuế nói riêng là sự thể hiện ý chí nguyện vọng của nhân dân.

- Thứ ba, trốn lậu thuế là một tồn tại không thể tránh khỏi trong bất kì nền kinh tế nào.

- Thứ tư, xuất phát từ yêu cầu của công tác tổ chức cán bộ thuế, cần thiết phải có hoạt động thanh tra để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hiện tượng lạm dụng chức quyền, tham ô....

Kết luận

- Như vậy, làm tốt công tác thanh tra sẽ góp phần thúc đẩy việc chấp hành các qui định của Nhà nước đối với mọi đối tượng nộp thuế và cơ quan thu thuế.

- Hoạt động thanh tra thuế cũng góp phần hoàn thiện các chính sách chế độ về thuế và cơ chế quản lí, thu nộp, tạo điều kiện tập trung đầy đủ kịp thời các nguồn thu vào ngân sách nhà nước.

Các trường hợp thanh tra thuế

Các trường hợp thanh tra thuế được qui định tại Điều 65 đến điều 69 Thông tư 156/2013/TT/BTC ngày 6/11/2013:

- Đối với doanh nghiệp có ngành nghề kinh doanh đa dạng, phạm vi kinh doanh rộng thì thanh tra định kì một năm không quá một lần.

- Khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế.

- Để giải quyết khiếu nại, tố cáo hoặc theo yêu cầu của thủ trưởng cơ quan quản lí thuế các cấp hoặc Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Quyết định thanh tra thuế

Quyết định thanh tra thuế phải có các nội dung như sau:

- Căn cứ pháp lí để thanh tra

- Đối tượng thanh tra

- Nội dung, phạm vi, nhiệm vụ thanh tra

- Thời hạn tiến hành thanh tra

- Trưởng đoàn thanh tra và các thành viên khác của đoàn thanh tra

Khi thực hiện thanh tra thuế, Đoàn thanh tra thuế phải có tối thiểu một thành viên là thanh tra viên thuế. Quyết định thanh tra thuế phải được gửi cho đối tượng thanh tra chậm nhất là ba ngày làm việc, kể từ ngày kí. 

Quyền hạn và nhiệm vụ của trưởng đoàn thanh tra thuế và các thành viên được qui định tại Luật Thanh tra.

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Thuế, NXB Tài chính)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%