Phương pháp vào cao, ra trước (Highest In, First Out - HIFO) là gì? Đặc điểm

Phương pháp vào cao, ra trước (tiếng Anh: Highest In, First Out, viết tắt là HIFO) là một phương pháp phân phối và kế toán hàng tồn kho, trong đó hàng tồn kho có chi phí mua hàng cao nhất sẽ được bán hoặc lấy ra khỏi kho đầu tiên.

Ảnh minh họa. Nguồn: Investopedia.

Phương pháp vào cao, ra trước

Khái niệm

Phương pháp vào cao, ra trước trong tiếng Anh là Highest In, First Out, viết tắt là HIFO.

Phương pháp vào cao, ra trước là một phương pháp phân phối và kế toán hàng tồn kho, trong đó hàng tồn kho có chi phí mua hàng cao nhất sẽ được bán hoặc lấy ra khỏi kho đầu tiên. Điều này sẽ tác động đến sổ sách của công ty sao cho trong bất kì khoảng thời gian nhất định nào, chi phí lưu kho sẽ cao nhất có thể đối với giá vốn hàng bán (COGS) và hàng tồn kho cuối kì sẽ thấp nhất có thể.

Việc sử dụng HIFO gần như là hiếm đến mức không tồn tại và không được GAAP công nhận.

Đặc điểm của Phương pháp vào cao, ra trước

Kế toán hàng tồn kho là một quyết định quan trọng mà một công ty phải thực hiện, và cách hạch toán hàng tồn kho sẽ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và số liệu.

Các công ty có thể sẽ chọn sử dụng phương pháp kiểm kê vào cao, ra trước (HIFO) nếu họ muốn giảm thu nhập chịu thuế trong một khoảng thời gian. Bởi vì hàng tồn kho được ghi nhận là đã sử dụng luôn luôn là hàng tồn kho đắt nhất mà công ty có (bất kể khi nào hàng tồn kho được mua), công ty sẽ luôn ghi lại giá vốn hàng bán tối đa.

Đối chiếu điều này với các phương pháp nhận dạng hàng tồn kho khác như vào sau, ra trước (LIFO), trong đó hàng hóa được mua gần đây nhất được ghi lại là được sử dụng trước, hoặc vào trước, ra trước (FIFO), trong đó hàng tồn kho cũ nhất được ghi là đã sử dụng trước. LIFO và FIFO là các phương pháp kế toán hàng tồn kho phổ biến và tiêu chuẩn, nhưng chỉ có LIFO là một phần của các nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung (GAAP). Trong khi đó, HIFO không thường được sử dụng và hơn nữa không được GAAP công nhận là thông lệ tiêu chuẩn.

Một số ứng dụng của Phương pháp vào cao, ra trước

Một công ty có thể quyết định sử dụng phương pháp HIFO để giảm thu nhập chịu thuế, nhưng cần nắm chắc một số yếu tố, bao gồm:

Đầu tiên, bởi vì nó không được GAAP công nhận, các báo cáo của công ty có thể bị kiểm toán viên kiểm soát kĩ lưỡng hơn và dẫn đến một ý kiến khác là báo cáo không đủ tiêu chuẩn.

Thứ hai, trong một môi trường lạm phát, hàng tồn kho được bán trước có thể bị lỗi thời.

Thứ ba, vốn lưu động ròng sẽ giảm với hàng tồn kho giá trị thấp hơn.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, nếu công ty phụ thuộc vào các khoản vay dựa trên tài sản, giá trị hàng tồn kho thấp hơn sẽ làm giảm số tiền đủ điều kiện để vay.

(theo Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Chi phí bảo tồn hàng tồn kho (Carrying Cost of Inventory) là gì? Đặc điểm và ví dụ