Nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận (Risk return trade off) là gì?

Nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận (tiếng Anh: Risk return trade off) phát biểu rằng rủi ro của một khoản đầu tư càng cao thì lợi nhuận mà nhà đầu tư kì vọng, mong đợi thu được từ khoản đầu tư đó cũng càng lớn, và ngược lại.

09-09-2019

06-09-2019

05-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: kromtech)

Nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận

Khái niệm

Nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận trong tiếng Anh được gọi là risk return trade off.

Nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận phát biểu rằng rủi ro của một khoản đầu tư càng cao thì lợi nhuận mà nhà đầu tư kì vọng, mong đợi thu được từ khoản đầu tư đó cũng càng lớn, và ngược lại.

Trong thực tiễn, các nhà đầu tư thường rất lưu tâm đến yếu tố rủi ro của một khoản đầu tư. Thông thường, họ sẽ chỉ chấp nhận đầu tư vào các dự án có mức độ rủi ro cao khi họ trông thấy được cơ hội về việc sẽ thu được một mức lợi nhuận cao hơn so với bình thường từ việc đầu tư đó.

Phần lợi nhuận tăng thêm này chính là phần thưởng cho việc nhà đầu tư đã dám đương đầu với rủi ro.

Trong trường hợp, phần lợi nhuận tăng thêm không đủ hấp dẫn, các nhà đầu tư sẵn sàng bỏ qua các khoản đầu tư có khả năng mang lại lợi nhuận lớn nhưng có rủi ro cao, để lựa chọn một khoản đầu tư khác có lợi nhuận thấp hơn nhưng rủi ro ít hơn nhằm đảm bảo sự an toàn, chắc chắn và ổn định cho hoạt động của mình.

Như vậy, có thể thấy, giữa rủi ro của một khoản đầu tư và lợi nhuận kì vọng có mối quan hệ thuận chiều với nhau.

Trong quản lí tài chính

Quản lí tài chính phải được dựa trên mối quan hệ như vậy giữa rủi ro và lợi nhuận. Nhà đầu tư có thể lựa chọn các phương án đầu tư khác nhau tùy thuộc vào mức độ rủi ro mà họ chấp nhận và lợi nhuận kì vọng mà họ mong muốn. Khi họ bỏ tiền vào những dự án có mức độ rủi ro cao, họ hi vọng dự án sẽ đem lại một mức lợi nhuận lớn.

Cần lưu ý rằng: Việc đầu tư vào một dự án nhiều rủi ro không đồng nghĩa với việc sẽ thu về được một mức lợi nhuận lớn (chỉ là có khả năng thôi).

Ví dụ thực tế

Trong thực tế, có vô vàn các ví dụ minh chứng cho nhận định này, điển hình cho sự thành công là việc xây dựng kênh đào Panama của các công ty Mỹ (Trước đó, công ty Wyse của Pháp đã phải bỏ dở công việc.

Việc tiếp nối công việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro: chưa kể tới khoản đầu tư khổng lồ trên 400 triệu USD theo thời giá lúc đó, địa chất phức tạp, khí hậu khắc nghiệt..., chỉ cần tính riêng về lao động, đã có hàng nghìn người chết vì tai nạn lao động), sự chấp nhận mạo hiểm, đương đầu với rủi ro và thành công đã mang về cho các nhà đầu tư những món lợi nhuận khổng lồ.

Bên cạnh đó, cũng có rất nhiều các ví dụ về sự thất bại, ví dụ sự cố vỡ hồ chứa bùn đỏ của nhà máy bauxite Ajka (Hungary) gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Vấn đề khi vận dụng

Vận dụng nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận vào quản trị doanh nghiệp đòi hỏi nhà tài chính phải quán triệt được hai vấn đề cơ bản sau:

- Nếu hai cơ hội đầu tư có mức tỉ suất lợi nhuận kì vọng như nhau, thì doanh nghiệp nên chọn cơ hội đầu tư có rủi ro thấp hơn.

- Nếu hai cơ hội đầu tư có mức rủi ro như nhau, thì doanh nghiệp nên chọn cơ hội đầu tư có tỉ suất lợi nhuận kì vọng cao hơn.

(Tài liệu tham khảo: Tổng quan về Tài chính doanh nghiệp, Trung tâm đào tạo từ xa, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Dòng tiền đối trọng là gì? Phân loại