Phân tích tài chính (Financial analysis) là gì? Các phương pháp phân tích

Phân tích tài chính (tiếng Anh: Financial analysis) là việc sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và công cụ để thu thập và xử lí các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lí doanh nghiệp.

05-09-2019

04-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: wallstreetmojo)

Phân tích tài chính

Khái niệm

Phân tích tài chính trong tiếng Anh được gọi là financial analysis.

Phân tích tài chính là việc sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và công cụ để thu thập và xử lí các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lí doanh nghiệp, nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra được các quyết định tài chính, quyết định quản lí phù hợp.

Ý nghĩa: Giúp giảm bớt các nhận định chủ quan, dự đoán và những trực giác trong quản lí, đầu tư hoặc kinh doanh, từ đó, góp phần hạ thấp tính không chắc chắn cho các hoạt động quản lí, đầu tư và kinh doanh.

Chủ thể và mục tiêu

- Chủ thể có nhu cầu phân tích tài chính doanh nghiệp: Về cơ bản, tất cả những chủ thể mà lợi ích của họ trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến doanh nghiệp thì đều sẽ có nhu cầu tiến hành việc phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp đó.

Họ có thể là các nhà quản lí doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các chủ nợ hiện tại và tương lai, các đối tác kinh doanh, các cơ quan quản lí chức năng của Nhà nước, người lao động trong doanh nghiệp...

- Mục tiêu phân tích tài chính: Đánh giá tình hình tài chính và hoạt động của doanh nghiệp để có cơ sở ra những quyết định hợp lí.

+ Đối với nhà quản trị tài chính doanh nghiệp

Đánh giá toàn diện tình hình tài chính, tình hình hoạt động, xác định điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp

Đưa ra các quyết định quản lí cần thiết giúp cải thiện và nâng cao tình hình tài chính và tình hình hoạt động của doanh nghiệp

+ Đối với nhà đầu tư

Đánh giá khả năng sinh lợi và triển vọng phát triển của doanh nghiệp

Đưa ra các quyết định liên quan đến vấn đề đầu tư vốn vào doanh nghiệp

+ Đối với nhà cho vay

Đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp, đánh giá mức độ rủi ro mất vốn khi cho doanh nghiệp vay

Đưa ra các quyết định liên quan đến vấn đề cấp tín dụng cho doanh nghiệp

+ Đối với cơ quan của Nhà nước (thuế)

Qui trình phân tích tài chính

Thu thập thông tin

Xử lí thông tin

Dự đoán và ra quyết định

Phương pháp phân tích tài chính

- Phương pháp so sánh

So sánh số thực hiện kì này với số thực hiện kì trước

So sánh số thực hiện với số kế hoạch

So sánh số liệu của doanh nghiệp với số liệu trung bình của ngành

- Phương pháp tỉ lệ

Xác định và tính toán các tỉ số tài chính phù hợp với giác độ và mục tiêu phân tích

Xác định được định mức/ngưỡng để nhận xét

So sánh các tỉ số tài chính của doanh nghiệp với giá trị các ngưỡng tham chiếu và đánh giá

- Phương pháp phân tích tách đoạn (Dupont)

Bản chất của phương pháp này là: Tách một tỉ số tổng hợp phản ánh sức sinh lợi của doanh nghiệp (như thu nhập sau thuế trên tổng tài sản (ROA), hay thu nhập sau thuế trên vốn chủ sở hữu (ROE)) thành tích số của chuỗi các tỉ số có mối quan hệ nhân quả với nhau. Điều đó cho phép phân tích ảnh hưởng của các tỉ số đó đối với tỉ số tổng hợp.

- Phương pháp khác

(Tài liệu tham khảo: Tài chính doanh nghiệp, Giảng viên Trần Thị Thuỳ Dung, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.