Lãi suất tương đương là gì? Cách xác định lãi suất tương đương

Hình minh họa. Nguồn: hellograds

Lãi suất tương đương

Định nghĩa

Lãi suất tương đương được hiểu là mức lãi suất mà ở đó với mọi kì tính lãi dù ngắn hay dài thì lợi tức đạt được vẫn không thay đổi.

Hoặc có thể hiểu theo cách đơn giản như sau:

Lãi suất tương đương là các lãi suất ứng với các kì tính lãi khác nhau nhưng giá trị thu được không thay đổi.

Cách xác định

Trong trường hợp lãi suất được qui định theo kì (tháng, quí, 6 tháng) và trong năm qui định nhiều kì tính lãi tương ứng thì lãi suất tương đương theo năm được xác định như sau:

r = (1 + r_k)^m - 1     (1)

Trong đó:

r: lãi suất tính theo năm

r_k: lãi suất qui định tính theo kì nhỏ hơn 1 năm (1 tháng, quí, 6 tháng)

m: số lần (số kì) tính lãi trong năm

Mở rộng: 

Từ công thức (1) ta có thể mở rộng cách tình rk trong trường hợp biết r như sau:

r_k = (1+ r)^1/m - 1

Ví dụ

Một doanh nghiệp vay ngân hàng một khoản tiền 100 triệu đồng với lãi suất 6 tháng là 6%, trong thời hạn 3 năm (theo phương pháp tính lãi kép). Hỏi khi đến hạn thanh toán doanh nghiệp phải trả cho ngân hàng số tiền là bao nhiêu?

Lời giải

- Lãi suất tương đương trong trường hợp trên được xác định như sau:

r = (1 + r_k)^m - 1 = (1 + 6%)² -1 = 12,36%

- Số tiền doanh nghiệp phải trả cho ngân hàng khi đến hạn thanh toán:

100 x (1 +12,36%)³ = 141,852 (triệu đồng)

Hay 100 x (1 + 6%)^2x3 = 141,852 (triệu đồng)

Phân biệt lãi suất tương đương và lãi suất tỉ lệ

Lãi suất tương đương được hiểu là mức lãi suất mà ở đó với bất mọi kì tính lãi dù ngắn hay dài thì lợi tức đạt được vẫn không thay đổi.

Lãi suất tỉ lệ là lãi suất chia đều theo độ dài thời gian. 

Gọi i là lãi suất của thời kì u và i' là lãi suất của thời kì v

Ta nói: i và i' tỉ lệ với nhau nếu: i/i' = u/v

Cùng xem xét sự khác biệt giữa lãi suất tương đương và lãi suất tỉ lệ qua ví dụ sau đây.

Ví dụ: Biết lãi suất tiền gửi tiết kiệm là 12%/năm. Xác định lãi suất tỉ lệ, lãi suất tương đương của 3 tháng, 6 tháng?

Lời giải:

Nếu gửi tiền kì hạn ba tháng

Lãi suất tỉ lệ của ba tháng là 12%/4 = 3%

Lãi suất tương đương của ba tháng là: (1+ 12%)^1/4 -1 = 2,87%

Nếu gửi tiền kì hạn 6 tháng: 

Lãi suất tỉ lệ của 6 tháng là 12%/2 = 6%

Lãi suất tương đương của 6 tháng là (1+12%)^1/2 - 1 = 5,83%

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Tài chính doanh nghiệp, NXB Tài chính)

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".

Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn