Lãi (Gain) là gì? Đặc điểm

Ảnh minh họa. Nguồn: Stromsoe Insurance Agency.
Lãi
Khái niệm
Lãi tiếng Anh là Gain.
Lãi là sự gia tăng giá trị của một tài sản. Lãi phát sinh nếu giá bán của tài sản cao hơn giá mua ban đầu. Lãi có thể phát sinh bất cứ lúc nào trong vòng đời của một tài sản.
Ví dụ, nếu một nhà đầu tư sở hữu một cổ phiếu được mua với giá 15 USD và thị trường hiện định giá cổ phiếu đó ở mức 20 USD, thì nhà đầu tư đang lãi 5 USD.
Tuy nhiên, lãi chỉ thực sự quan trọng khi tài sản được bán và nhà đầu tư thật sự nhận được tiền lãi. Một tài sản có thể có nhiều lãi và lỗ chưa thực hiện, vì thị trường liên tục đánh giá lại giá trị của tài sản.
Đặc điểm của Lãi
Lãi gộp là sự khác biệt giá trị dương giữa giá bán và giá mua. Lãi ròng là lãi gộp sau khi tính chi phí giao dịch và các chi phí khác. Lãi được phân thành hai loại: lãi đã thực hiện và lãi chưa thực hiện. Lãi đã thực hiện là lợi nhuận nhận được khi bán tài sản. Lãi chưa thực hiện là lợi nhuận chưa thực hiện, còn được gọi là lợi nhuận giấy, là mức tăng kể từ khi mua trong khi tài sản vẫn thuộc sở hữu của người mua.
Trong hầu hết các khu vực pháp lí, lãi đã thực hiện phải chịu thuế thặng dư vốn. Ngoài việc áp dụng cho các tài sản truyền thống, thuế thặng dư vốn cũng có thể áp dụng cho lãi của các tài sản thay thế, ví dụ như tiền xu, tác phẩm nghệ thuật,... Thuế thặng dư vốn thay đổi tùy thuộc vào loại tài sản, thuế suất thuế thu nhập cá nhân và thời gian tài sản được giữ.
Một khoản lãi vốn thường có thể được bù đắp bằng một khoản lỗ vốn. Ví dụ, nếu một nhà đầu tư nhận được khoản lãi vốn 50.000 USD ở cổ phiếu A và có khoản lỗ vốn 30.000 USD ở cổ phiếu B, họ có thể chỉ phải trả thuế cho khoản lãi vốn ròng là 20.000 USD (50.000 USD - 30.000 USD).
Khi xem xét đóng thuế, chỉ lãi ròng được tính thuế, còn lãi gộp thì không. Trong giao dịch chứng khoán, lãi chịu thuế sẽ là chênh lệch giữa giá bán và giá mua, sau khi trừ đi hoa hồng môi giới.
Dưới đây là một ví dụ về cách thức hoạt động của thu nhập chịu thuế:
Jennifer mua 5.000 cổ phiếu với giá 25 USD = 125.000 USD.
Jennifer bán 5.000 cổ phiếu với giá 35 USD = 175.000 USD.
Hoa hồng của Jennifer là 200 USD.
Lãi chịu thuế của Jennifer Jennifer là 175.000 USD - 125.000 USD - 200 USD = 49.800 USD
Nhà đầu tư huyền thoại, Warren Buffet, qui các khoản lãi gộp là một trong những yếu tố chính để tích lũy tải sản. Ví dụ: nếu 10.000 USD được đầu tư vào một cổ phiếu và nó kiếm được 10% trong một năm, nó sẽ tạo ra 1000 USD. Sau 10% lợi nhuận khác trong năm tiếp theo, khoản đầu tư tạo ra 1.100 USD ( tức 11.000 USD x 10%), sau năm thứ ba lãi 10%, khoản đầu tư hiện tạo ra 1.210 USD (tức 12.100 USD x 10%).
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.





TRỰC TIẾP