Bán tô (Quasi-rent) là gì? Sự hình thành bán tô

Bán tô

Khái niệm

Bán tô trong tiếng Anh là Quasi-rent.

Bán tô là khái niệm Marshall dùng để chỉ phần thu nhập cao hơn trả cho nhân tố sản xuất bị cố định về mặt cung trong ngắn hạn (cụ thể là tư bản). Trong dài hạn, thu nhập trả cho nhân tố sản xuất sẽ bằng thu nhập chuyển giao.

Ngoài ra, cũng có thể hiểu bán tô là thu nhập tạo ra khi nhu cầu tăng đột ngột hay thu nhập thặng dư tạo ra từ các nhân tố sản xuất (trừ đất).

Sự hình thành bán tô

Sự hình thành của bán tô được biểu thị dưới hình sau:

Hình 1. Bán tô

Ban đầu, nhu cầu được biểu thị bằng đường D với lượng hàng hoá Q được sản xuất và bán ra với giá bán P.

Nếu có sự tăng nhu cầu từ D lên D1, lượng hàng không thể tăng ngay trong ngắn hạn. Đường cung trở thành đường PES. Kết quả, nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng và giá bị đẩy lên mức P1 tại mức sản lượng Q. Đoạn đường cung từ E đến S là đường thẳng đứng và hoàn toàn không co giãn đối với giá cả.

Giả sử tại điểm E, doanh nghiệp trang trải được tổng chi phí bình quân ATC - một yêu cầu tất yếu trong dài hạn. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp chỉ cần trang trải được chi phí biến đổi bình quân AVC tại điểm H. Vì vậy, bán tô bằng diện tích của hình P1P2HG.

Trong dài hạn, đường cung PL nằm ngang (co giãn vô hạn) và doanh nghiệp có thể tăng năng lực sản xuất để tạo ra sản lượng Q1. Tại điểm này, các đơn vị sản lượng tăng thêm từ Q đến Q1 được sản xuất ra với cùng mức chi phí và bán tô biến mất.

Cần lưu ý rằng chi phí cố định - tức mức chênh lệch giữa chi phí biến đổi bình quân và tổng chi phí bình quân – là thành tố thiết yếu cấu thành chi phí sản xuất dài hạn và bao gồm cả các khoản thu nhập cần thiết để trả cho các nhân tố sản xuất nhằm duy trì chúng ở mức hiện tại, nếu không chúng sẽ được chuyển cho mục đích sử dụng khác.

(Tài liệu tham khảo: Nguyễn Văn Ngọc, Từ điển Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)