Quan điểm về kiểm toán theo thời điểm phát sinh là gì?

Quan điểm về kiểm toán theo thời điểm phát sinh cho rằng kiểm toán được hiểu theo đúng thời cuộc của nó đó là phát sinh cùng thời với cơ chế thị trường.

11-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: kq2)

Quan điểm về kiểm toán theo thời điểm phát sinh

Khái niệm

Quan điểm về kiểm toán theo thời điểm phát sinh cho rằng kiểm toán được hiểu theo đúng thời cuộc của nó đó là phát sinh cùng thời với cơ chế thị trường.

Theo quan điểm này, người ta thường trích dẫn các định nghĩa của Anh, Mỹ, Pháp

- Theo quan điểm của Anh: "Kiểm toán là sự kiểm tra độc lập và là sự bày tỏ ý kiến về những bản khai tài chính của một xí nghiệp do một kiểm toán viên được bổ nhiệm để thực hiện những công việc đó theo đúng với bất cứ nghĩa vụ pháp định có liên quan".

- Theo quan điểm của các chuyên gia Hoa Kỳ: "Kiểm toán là một quá trình mà qua đó một người độc lập có nghiệp vụ tập hợp và đánh giá rõ ràng về thông tin có thể lượng hóa có liên quan đến một thực thể kinh tế riêng biệt nhằm mục đích xác định và báo cáo mức độ phù hợp giữa thông tin có thể lượng hóa và những tiêu chuẩn đã được thiết lập".

- Tương tự như vậy, theo quan điểm của Pháp: "Kiểm toán là việc nghiên cứu và kiểm tra các tài khoản niên độ của một tổ chức do một người độc lập, đủ danh nghĩa gọi là một kiểm toán viên tiến hành để khẳng định rằng những tài khoản đó phản ánh đúng đắn tình hình tài chính thực tế, không che dấu sự gian lận và chúng được trình bày theo mẫu chính thức của luật định".

Các định nghĩa nêu trên tuy có khác nhau về từ ngữ với ý nghĩa cụ thể xác định song chung qui đều bao hàm vào khái niệm kiểm toán như sau:

Kiểm toán là hoạt động xác minh và bày tỏ ý kiến về các bảng khai tài chính của các thực thể kinh tế do các kiểm toán viên độc lập tiến hành dựa trên hệ thống pháp lí đang có hiệu lực.

Các yếu tố cơ bản

Chức năng của kiểm toán là chức năng xác minh và bày tỏ ý kiến.

Đối tượng của kiểm toán: Các bảng khai tài chính

Bảng khai tài chính bao gồm 2 bộ phận:

- Báo cáo tài chính: gồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh Báo cáo tài chính.

- Các bảng khai khác theo luật định: như Báo cáo quyết toán công trình xây dựng cơ bản, Bảng kê khai tài sản khi cổ phần hóa, Bảng kê khai tài sản của công ty bị phá sản,...

Khách thể kiểm toán được xác định là thực thể kinh tế hoặc một tổ chức. Như một công ty, một đơn vị, một chủ sở hữu...

Chủ thể tiến hành kiểm toán là những kiểm toán viên độc lập, có nghiệp vụ.

Cơ sở pháp lí tiến hành kiểm toán: Chuẩn mực hay các tiêu chuẩn chung.

Trên cơ sở phân tích, tìm hiểu về kiểm toán theo quan điểm này chúng ta thấy, kiểm toán ở đây nghiêng về kiểm toán tài chính. Quan điểm này đồng nhất kiểm toán với kiểm toán tài chính.

Tuy nhiên, kiểm toán ở đây không phải chỉ có kiểm toán tài chính mà kiểm toán đã thâm nhập và nhiều lĩnh vực khác nhau như hiệu quả của hoạt động kinh tế, hiệu năng của quản lí xã hội, hiệu lực của hệ thống pháp lí trong từng loại hoạt động...

(Tài liệu tham khảo: Bản chất, chức năng và ý nghĩa của kiểm toán, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Từ chối đưa ra ý kiến (Disclaimer of opinion) trong kiểm toán là gì?