Lựa chọn tập thể (Collective choice) là gì?

Lựa chọn tập thể (Collective choice)

Định nghĩa

Lựa chọn tập thể trong tiếng Anh là collective choice. Lựa chọn tập thể còn gọi là lựa chọn xã hội.

Lựa chọn tập thể là quyết định được một nhóm người hay một người thay mặt cho một nhóm người đưa ra.

Lựa chọn tập thể liên quan đến việc tổng hợp các sở thích cá nhân bằng một số phương pháp như bỏ phiếu để tạo ra kết quả xã hội. Những phân tích đã chỉ ra rằng lựa chọn tập thể liên quan đến những nghịch lí dường như thách thức khả năng ra quyết định dân chủ công bằng.

Một trong số đó là định lí bất khả thi của Arrow, nguồn cảm hứng cho lĩnh vực lí thuyết lựa chọn xã hội rộng lớn hiện nay. Định lí này là hợp lệ không thể tranh cãi.

Nội dùng của lựa chọn tập thể

- Các nghiên cứu về nền kinh tế thị trường phần lớn quan tâm đến những quyết định do cá nhân đưa ra, nhưng trong tất cả các nền kinh tế, nhiều quyết định về phân phối nguồn lực do Chính phủ và các nhóm người đưa ra.

- Các nhà kinh tế quan tâm tới việc những quyết định tập thể đó được hình thành như thế nào và kết quả phân phối nguồn lực mà chúng tạo ra. Đặc biệt, các nhà kinh tế quan tâm tới tính tối ưu Pareto của các quyết định tập thể và mức độ phản ảnh sở thích cá nhân của chúng.

- Định đề về tính bất khả thi do Arrow đưa ra cho thấy có những khó khăn nghiêm trọng trong việc đạt tới sự lựa chọn tập thể từ những giá trị cá nhân.

Lí thuyết của Arrow còn cho thấy ngay cả những mức độ hợp lí vừa phải trong việc đưa ra các quyết định xã hội dựa trên cơ sở xếp hạng các ưu tiên đơn giản của các cá nhân trong cộng đồng cũng không thể đồng thời được đáp ứng bởi bất kì qui trình nào.

- Arrow chỉ rõ 5 điều kiện mà các lựa chọn xã hội phải đáp ứng để phản ánh các lựa chọn của các cá nhân, bao gồm: Tính phổ biến, tính đáp ứng, tính độc lập của các lựa chọn không liên quan, không áp đặt và không độc tài.

Định lí bất khả thi của Arrow tuyên bố rằng không thể tổ chức xã hội theo cách phản ánh sở thích cá nhân mà không vi phạm một trong 5 điều kiện trên.

(Tài liệu tham khảo: Từ điển Kinh tế học, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Investopedia; Springer link)

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".

Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn