Kế toán thuế (Tax accounting) là gì? Nhiệm vụ của kế toán thuế
Hình minh họa. Nguồn: xpresstaxes.com
Kế toán thuế (Tax accounting)
Kế toán thuế trong tiếng Anh là Tax accounting.
Kế toán thuế là một phần hành của kế toán, thực hiện các nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp liên quan đến căn cứ tính thuế, báo cáo thuế và nghĩa vụ thực hiện thuế của doanh nghiệp đối với Nhà nước.
Nhiệm vụ của kế toán thuế
- Thu thập và xử lí thông tin liên quan đến thuế
Trong một doanh nghiệp thường phát sinh hai loại thuế: Thuế đầu ra và thuế đầu vào. Kế toán thuế tổng hợp tất cả các chứng từ liên quan đến thuế để tính thuế đầu ra và thuế đầu vào của doanh nghiệp, cụ thể như sau:
+ Khi nhận được các chứng từ kế toán, kế toán phải xác định xem loại chứng từ phát sinh để tính thuế đầu vào hay đầu ra. Ví dụ khi nhận hóa đơn mua hàng sẽ phải tính thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ, khi nhận hóa đơn mua hàng sẽ phải tính thuế gia trị gia tăng được khấu trừ
+ Sau khi xác định và phân loại thuế, kế toán phải tiến hành kiểm tra, phân tích tính hợp lí, hợp lệ để hạch toán thuế
- Phân tích thông tin và tham mưu cho nhà quản lí
Kế toán nắm vững các luật và văn bản liên quan đến các loại thuế hiện hành để có thể so sánh số liệu kì tính thuế trước và sau để nộp thuế đúng qui định và có những đề xuất với nhà quản lí.
Ví dụ: Khi nhà nước áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt tăng đối với nguyên liệu đang sử dụng. Kế toán phải cập nhật kịp thời để tính thuế chính xác. Đồng thời tham mưu cho nhà quản lí có nên sử dụng nguyên liệu đó nữa không? Vì thuế cao đồng nghĩa với chi phí cao và lợi nhuận giảm.
Làm báo cáo thuế
Làm báo cáo thuế là đi làm tờ khai thuế và nộp các loại thuế mà doanh nghiệp phải có nghĩa vụ nộp theo đúng qui định của nhà nước. Thời điểm nộp tờ khai thuế là thời điểm doanh nghiệp phải nộp thuế.
Tùy theo mức doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề theo qui định của pháp luật về thuế. Kế toán thuế sẽ xác định xem doanh nghiệp mình phải làm báo cáo thuế theo tháng hay theo quí.
Nếu doanh nghiệp có doanh thu năm trước liền kề từ 50 tỉ đồng trở lên thì thực hiện báo cáo thuế theo tháng. Doanh nghiệp mới thành lập chưa đủ 12 tháng hoặc có doanh thu năm trước liền kề nhỏ hơn 50 tỉ đồng thực hiện báo cáo thuế theo quí. (Theo Thông tư 151/2014/TT-BTC)
Đối với những loại thuế có biến động như thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân thì kế toán tiến hành làm tờ khai tạm nộp thuế. Cuối năm khi xác định được số thuế phải nộp thừa hay thiếu kế toán sẽ tiến hành quyết toán thuế với cơ quan nhà nước.
Sau khi lập tờ khai thuế, thương mại kế toán phải làm báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn để đơn vị kiểm tra có thể kiểm tra số thuế nộp đã đúng hay đủ chưa.
(Nguồn tham khảo: Giáo trình Kế toán thuế cơ bản, HV Công nghệ bưu chính viễn thông)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
