Điều tra (Investigation) là gì? Các hình thức

Điều tra (tiếng Anh: Investigation) là phương pháp xác định lại một tài liệu hay một thực trạng để đi đến những quyết định hay kết luận cho kiểm toán.

13-09-2019

12-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: pinow)

Điều tra

Khái niệm

Điều tra trong tiếng Anh được gọi là investigation.

Điều tra là một trong những phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ.

Phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ là phương pháp mà trong đó kiểm toán viên chưa có cơ sở dữ liệu và phải dùng các phương pháp thích hợp để tạo bằng chứng kiểm toán.

Các phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ bao gồm: Phương pháp kiểm kê; Phương pháp thực nghiệm; Phương pháp điều tra.

Điều tra là phương pháp xác định lại một tài liệu hay một thực trạng để đi đến những quyết định hay kết luận cho kiểm toán.

Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt nam số 500: "Điều tra là việc tìm kiếm thông tin từ những người có hiểu biết ở bên trong hoặc bên ngoài đơn vị."

Các hình thức điều tra

Đây là phương pháp thu thập bằng chứng thông qua quan sát, tiếp xúc, phỏng vấn, nói chuyện và xác nhận.

- Quan sát: Đây là việc kiểm toán viên quan sát trực tiếp qua các giác quan về các loại hoạt động của đơn vị được điều tra để đánh giá và phát hiện các vấn đề nghi vấn hoặc đưa ra được nhận thức chung về các nghiệp vụ, sự kiện, qui trình kiểm soát cũng như cơ cấu của khách hàng.

Phương pháp này cần kết hợp với các phương pháp khác để đạt hiệu quả hơn.

- Phỏng vấn, tiếp xúc: Đây là bước điều tra sơ bộ nhằm tìm hiểu, làm quen với khách thể kiểm toán và cũng là để xem xét nhằm đưa ra quyết định chấp nhận hay không chấp nhận thư hẹn kiểm toán và để lập kế hoạch kiểm toán.

- Chọn mẫu hoặc chọn điển hình các đối tượng kiểm toán, xác minh làm rõ vấn đề cần kiểm toán.

- Xác minh bằng văn bản qua thư xác nhận của các bên có liên quan: Đây là việc xác minh các vấn đề liên quan tới các tổ chức độc lập nhằm cung cấp bằng chứng về sự tồn tại, quyền sở hữu và giá trị thực của tài sản.

Kiểm toán viên thường chỉ hạn chế việc xác minh với các nghiệp vụ và tài khoản chủ yếu mà đã được các bên hữu quan cung cấp các thông tin hữu dụng.

Để bảo đảm hiệu quả kiểm toán, điều tra cần được kết hợp với hàng loạt kĩ thuật dự báo, dự đoán cụ thể như chi tiết, phân loại, tổng hợp đối tượng kiểm toán, chọn mẫu... và cả những kinh nghiệm trong việc tiếp cận và tìm hiểu những đối tượng có liên quan.

(Tài liệu tham khảo: Đối tượng và phương pháp kiểm toán, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.