Điều tra (Investigation) là gì? Các hình thức

Điều tra (tiếng Anh: Investigation) là phương pháp xác định lại một tài liệu hay một thực trạng để đi đến những quyết định hay kết luận cho kiểm toán.

13-09-2019

12-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: pinow)

Điều tra

Khái niệm

Điều tra trong tiếng Anh được gọi là investigation.

Điều tra là một trong những phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ.

Phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ là phương pháp mà trong đó kiểm toán viên chưa có cơ sở dữ liệu và phải dùng các phương pháp thích hợp để tạo bằng chứng kiểm toán.

Các phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ bao gồm: Phương pháp kiểm kê; Phương pháp thực nghiệm; Phương pháp điều tra.

Điều tra là phương pháp xác định lại một tài liệu hay một thực trạng để đi đến những quyết định hay kết luận cho kiểm toán.

Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt nam số 500: "Điều tra là việc tìm kiếm thông tin từ những người có hiểu biết ở bên trong hoặc bên ngoài đơn vị."

Các hình thức điều tra

Đây là phương pháp thu thập bằng chứng thông qua quan sát, tiếp xúc, phỏng vấn, nói chuyện và xác nhận.

- Quan sát: Đây là việc kiểm toán viên quan sát trực tiếp qua các giác quan về các loại hoạt động của đơn vị được điều tra để đánh giá và phát hiện các vấn đề nghi vấn hoặc đưa ra được nhận thức chung về các nghiệp vụ, sự kiện, qui trình kiểm soát cũng như cơ cấu của khách hàng.

Phương pháp này cần kết hợp với các phương pháp khác để đạt hiệu quả hơn.

- Phỏng vấn, tiếp xúc: Đây là bước điều tra sơ bộ nhằm tìm hiểu, làm quen với khách thể kiểm toán và cũng là để xem xét nhằm đưa ra quyết định chấp nhận hay không chấp nhận thư hẹn kiểm toán và để lập kế hoạch kiểm toán.

- Chọn mẫu hoặc chọn điển hình các đối tượng kiểm toán, xác minh làm rõ vấn đề cần kiểm toán.

- Xác minh bằng văn bản qua thư xác nhận của các bên có liên quan: Đây là việc xác minh các vấn đề liên quan tới các tổ chức độc lập nhằm cung cấp bằng chứng về sự tồn tại, quyền sở hữu và giá trị thực của tài sản.

Kiểm toán viên thường chỉ hạn chế việc xác minh với các nghiệp vụ và tài khoản chủ yếu mà đã được các bên hữu quan cung cấp các thông tin hữu dụng.

Để bảo đảm hiệu quả kiểm toán, điều tra cần được kết hợp với hàng loạt kĩ thuật dự báo, dự đoán cụ thể như chi tiết, phân loại, tổng hợp đối tượng kiểm toán, chọn mẫu... và cả những kinh nghiệm trong việc tiếp cận và tìm hiểu những đối tượng có liên quan.

(Tài liệu tham khảo: Đối tượng và phương pháp kiểm toán, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Hoạt động tài chính (Financial activities) là gì? Nguyên tắc thực hiện