Kiến thức Kinh tế

Công việc bán thời gian (Part-time work) là gì?

10:37 | 22/05/2020

Chia sẻ

Công việc bán thời gian (tiếng Anh: Part-time work) là việc làm mà trong đó số giờ làm việc ít hơn bình thường.
Công việc bán thời gian (Part-time work) là gì? - Ảnh 1.

Hình minh họa (Nguồn: boards.4chan)

Công việc bán thời gian

Khái niệm

Công việc bán thời gian hay công việc làm thêm trong tiếng Anh gọi là: Part-time work.

Công việc bán thời gian được định nghĩa là việc làm mà trong đó số giờ làm việc ít hơn bình thường (Thurman & Trah, 1990). Theo Arne (2000), tổng thời gian làm việc trung bình mỗi tuần được qui định làm căn cứ phân loại công việc bán thời gian và toàn thời gian ở các quốc gia khác nhau.

Ở Hoa Kỳ và Pháp, công việc bán thời gian được quy định là dưới 35 giờ một tuần, Canada và Anh là dưới 30 giờ một tuần, Đức là dưới 36 giờ, trong khi đó ở Nhật Bản, việc quyết định một nhân viên làm bán thời gian hay không do chủ doanh nghiệp phân loại mà không căn cứ vào thời lượng làm việc.

Theo đó, người lao động bán thời gian sẽ làm việc theo ca, mỗi ca được sắp xếp xoay vòng luân phiên giữa các nhân viên.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc bán thời gian

Nghiên cứu của Hielke năm 2004 về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc bán thời gian ở các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) cho thấy có 3 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu làm thêm của người lao động gồm: Chu kì kinh doanh, tổ chức thị trường lao động, thể chế luật pháp và yếu tố cấu trúc khác.

- Chu kì kinh doanh

Kết quả nghiên cứu của Hielke cho thấy chu kì kinh doanh có tác động đến sự biến động tỉ lệ việc làm bán thời gian của cơ cấu lao động trong ngắn hạn và trung hạn, trở thành phương tiện điều chuyển lực lượng lao động một cách linh hoạt sao cho phù hợp với từng giai đoạn trong chu kì kinh doanh của các doanh nghiệp.

- Tổ chức thị trường lao động và thể chế luật pháp

Các yếu tố thị trường lao động và thể chế luật pháp có khả năng ảnh hưởng dài hạn đến tỉ lệ lao động bán thời gian. Các qui định luật pháp hoặc thỏa ước lao động tập thể có thể ảnh hưởng đến sự phát triển việc làm bán thời gian thông qua 3 cơ chế:

Thứ nhất, một số qui định về thời gian làm việc làm hạn chế nhà tuyển dụng sử dụng công việc bán thời gian.

Thứ hai, qui định về tiền lương, hệ thống bảo trợ xã hội hoặc hệ thống pháp luật thuế trong tương quan so sánh giữa việc làm bán thời gian và toàn thời gian ảnh hưởng đến nguồn cung lao động sẵn sàng tham gia công việc bán thời gian.

Thứ ba, các qui định liên quan đến điều kiện để người lao động tự nguyện chuyển đổi công việc từ toàn thời gian sang bán thời gian để dung hòa giữa cuộc sống và sự nghiệp cá nhân, trong khi công việc bán thời gian ngày càng chứng tỏ ưu thế linh hoạt trong việc sắp xếp nhân sự và tiết kiệm chi phí của nhà tuyển dụng.

- Yếu tố cấu trúc khác

Việc làm bán thời gian là cách thức phụ nữ tham gia vào thị trường lao động, biến động tăng giảm tỉ lệ phụ nữ trong cơ cấu dân số tỉ lệ thuận với sự gia tăng tỉ lệ việc làm bán thời gian ở nhiều quốc gia. Theo Fagan & ctg (1998), các gia đình có nam giới là trụ cột thì phụ nữ được khuyến khích làm việc bán thời gian nhiều hơn so với nam giới.

Kết quả lược khảo các nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy có nhiều nghiên cứu liên quan đến nhu cầu việc làm bán thời gian của người lao động ảnh hưởng bởi các yếu tố như: Chu kì kinh doanh; Chính sách, lợi ích của việc làm bán thời gian; Ưu đãi về thuế và phúc lợi của chính phủ đối với lao động bán thời gian...

(Tài liệu tham khảo: Những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định làm thêm của sinh viên Khoa Kinh tế - Trường Đại học An Giang, ThS. Nguyễn Thị Phượng, Trần Thị Diễm Thúy, Tạp chí Công thương, 2020)

Tuyết Nhi