Câu đố về phần bù vốn (Equity Premium Puzzle - EPP) là gì? Những điều cần biết về EPP

Câu đố về phần bù vốn

Khái niệm

Câu đố về phần bù vốn trong tiếng Anh là Equity Premium Puzzle, viết tắt là EPP.

Câu đố về phần bù vốn là một hiện tượng mô tả lợi nhuận thực tế của cổ phiếu cao hơn bất thường so với trái phiếu chính phủ. Phần bù vốn được xác định bằng lợi nhuận vốn cổ phần trừ đi lợi nhuận trái phiếu, trung bình khoảng 6,4% trong khoảng thời gian hơn 100 năm ở Mỹ. Phần bù được cho là phản ánh rủi ro tương đối của cổ phiếu so với trái phiếu chính phủ. Nhưng câu đố được đặt ra bởi vì tỉ lệ lớn bất ngờ này chứng tỏ mức độ rủi ro cao bất hợp lí giữa các nhà đầu tư.

Hiểu về câu đố về phần bù vốn

Câu đố về phần bù vốn lần đầu tiên được công bố chính thức trong một nghiên cứu của Rajquer Mehra và Edward C. Prescott năm 1985. Nó vẫn là một bí ẩn đối với các học giả tài chính cho đến ngày nay. Theo một số học giả, sự khác biệt quá lớn để phản ánh mức bồi thường phù hợp cho hậu quả của rủi ro nhà đầu tư. Do đó, phần bù thực sự phải thấp hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử là 6,4%. Câu đố đặt ra không chỉ cho Mỹ, Anh cũng có lợi nhuận thặng dư vốn cổ phần trên 6% và các nhà đầu tư ở Nhật Bản, Đức và Pháp đã được hưởng về phần bù vốn trên 9%.

Kể từ khi công bố câu đố về phần bù vốn, nhiều nỗ lực đã được thực hiện để giải quyết trong giới hàn lâm. Trong lí thuyết triển vọng của Daniel Kahneman và Amos Tversky, vai trò của nợ cá nhân, tầm quan trọng của thanh khoản, tác động của qui định của chính phủ và các cân nhắc thuế - những yếu tố này đã được áp dụng cho cho câu đố nhằm giải thích cho phần bù cao. Tuy nhiên, thực tế rằng các nhà đầu tư vẫn có lời hơn khi nắm giữ cổ phiếu thay vì trái phiếu chính phủ.

(Theo Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)