Bẫy chi phí chìm (Sunk Cost Trap) là gì? Ví dụ về bẫy chi phí chìm

Bẫy chi phí chìm

Khái niệm

Bẫy chi phí chìm trong tiếng Anh là Sunk Cost Trap; còn được gọi là Ảo tưởng Concorde hay Concorde Fallacy.

Bẫy chi phí chìm đề cập đến xu hướng mọi người thực hiện một hoạt động đến cùng một cách phi lí, dù nó không đáp ứng mong đợi của họ. Điều này là do thời gian và/hoặc tiền bạc mà họ đã đầu tư vào hoạt động đó. 

Bẫy chi phí chìm lí giải tại sao mọi người xem hết bộ phim mà họ không thích, ăn hết một món ăn có mùi vị dở, giữ những bộ quần áo họ không bao giờ mặc trong tủ, và giữ những khoản đầu tư kém hiệu quả. 

Các nhà đầu tư rơi vào bẫy chi phí chìm khi họ đưa ra quyết định dựa trên các hành vi trong quá khứ và mong muốn không bị mất thời gian hoặc tiền bạc mà họ đã đầu tư, thay vì cắt lỗ và đưa ra quyết định tốt hơn cho tương lai. 

Nhiều nhà đầu tư không muốn thừa nhận, ngay cả với chính bản thân, rằng họ đã có một khoản đầu tư tồi. Có thể trong tiềm thức, họ coi việc thay đổi chiến lược là một sự thừa nhận thất bại. Do đó, nhiều nhà đầu tư có xu hướng duy trì hoặc thậm chí đầu tư thêm vốn vào một khoản đầu tư tồi để khiến quyết định ban đầu của họ có vẻ không lãng phí. 

Ví dụ về bẫy chi phí chìm

Jennifer mua số cổ phiếu trị giá 1.000 USD của Công ty X vào tháng 1. Vào tháng 12, giá trị của nó đã giảm xuống còn 100 USD mặc dù thị trường chung và các cổ phiếu tương tự đã tăng giá trị trong năm. 

Thay vì bán cổ phiếu và dùng 100 USD đó để mua một cổ phiếu khác có khả năng tăng giá trị, cô ấy quyết định nắm giữ cổ phiếu của Công ty X, và sau vài tháng chúng mất toàn bộ giá trị.

Tránh bẫy chi phí chìm

Cách tốt nhất để tránh bẫy chi phí chìm là đặt ra mục tiêu đầu tư. Để làm điều này, nhà đầu tư có thể đặt mục tiêu hiệu suất cho danh mục đầu tư của họ. Ví dụ, một nhà đầu tư có thể đặt mục đích thu được lợi nhuận 10% từ danh mục đầu tư của mình trong hai năm tới; hoặc để danh mục đầu tư đánh bại chỉ số Standard and Poor's 500 (S&P 500) với mức 2%. 

Nếu danh mục đầu tư không đạt được các mục tiêu này, nhà đầu tư có thể đánh giá lại nó để tìm ra điểm có thể cải thiện.

Nếu nhà đầu tư đang giao dịch một số cổ phiếu riêng lẻ, họ có thể quyết định trước là sẽ cắt lỗ nếu giá giảm xuống một mức nào đó. Điều này giúp họ tránh xu hướng bỏ thêm nhiều thời gian và vốn hơn cho các khoản đầu tư không hiệu quả.

(Theo investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Mua vé theo nhóm
giảm đến 30% Dự báo của bạn về
triển vọng kinh tế 2027
(Để có cơ hội nhận vé miễn phí)