Tỉ số tới hạn (Critical Ratio) là gì? Đặc trưng và ý nghĩa

Hình minh họa
Tỉ số tới hạn (Critical Ratio)
Định nghĩa
Tỉ số tới hạn hay chỉ số tới hạn trong tiếng Anh là Critical Ratio.
Tỉ số tới hạn là một số tỉ số được tính bằng cách lấy thời gian còn lại cho đến ngày đáo hạn chia cho thời gian làm việc còn lại.
Đặc trưng
- Trái ngược với các nguyên tắc ưu tiên, tỉ số tới hạn là chỉ tiêu động và dễ dàng cập nhật. Tỉ số tới hạn có xu hướng hoạt động tốt hơn FCFS, EDD, SPT và LPT về tiêu chí độ trễ công việc trung bình.
- Tỉ số tới hạn ưu tiên cho các công việc phải được thực hiện để tiếp tục hoàn thành đúng tiến độ. Tỉ số tới hạn được sử dụng kết hợp với các hệ thống MRP và có ứng dụng công nghiệp rộng rãi.
Ý nghĩa
- Tỉ số tới hạn có tác dụng để kiểm tra tính hợp lí của thứ tự các công việc đã sắp xếp trong quá trình thực hiện. Cần nhấn mạnh là tỉ số tới hạn không phải là một phương pháp điều độ sản xuất, nhưng lại có tác dụng xem xét cách điều độ hiện tại đã hợp lí chưa để có những điều chỉnh hợp lí.
- Tỉ số tới hạn phản ánh tình hình thực hiện công việc và khả năng hoàn thành theo thời gian. Tỉ số tới hạn có tính động, được cập nhật hàng ngày, cho phép bố trí lại thứ tự thực hiện công việc cần ưu tiên trong quá trình thực hiện nhằm hoàn thành tôt nhất các công việc theo thời gian.
Xác định tỉ số tới hạn
Tỉ số tới hạn, được tính bằng thời gian còn lại tính đến thời điểm giao hàng chia cho thời gian sản xuất còn lại. Cụ thể như sau:
CRi = Ti/Ni
Trong đó:
CRi: Tỉ số tới hạn công việc
Ti: Thời gian còn lại đối với công việc i
Ni: Thời gian cần thiết để hoàn thành phần còn lại của công việc i
CR >1: Công việc được hoàn thành trước thời hạn.
CR =1: Công việc hoàn thành đúng thời hạn.
CR <1: Công việc không hoàn thành trước thời hạn.
Ví dụ
Hôm nay là ngày 22, trên bảng điều độ của công ty FANTO có ba công việc được sắp xếp theo thứ tự sau:
| Công việc | Thời hạn hoàn thành | Số ngày cần thiết cho phần công việc chưa xong |
|---|---|---|
| A | 28 | 4 |
| B | 30 | 12 |
| C | 26 | 4 |
Dễ dàng tính toán được:
CRA = 6/4
CRB = 8/12
CRC = 4/4 = 1
Như vậy, công việc A quá nhanh, trong khi đó công việc B có nguy cơ bị chậm và công việc C hoàn thành đúng thời hạn. Trong trường hợp này, để đảm bảo hoàn thành tốt hơn các công việc trên về mặt thời gian, cần đổi thứ tự ưu tiên tập trung vào công việc B còn công việc A giảm bớt mức độ ưu tiên.
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Quản trị tác nghiệp, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Kewhl.Tripod)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.




TRỰC TIẾP