Tăng trưởng bần cùng hóa (Immiserizing growth) là gì?
Hình minh họa
Tăng trưởng bần cùng hóa (Immiserizing growth)
Định nghĩa
Immiserizing growth tạm dịch ra tiếng Việt là tăng trưởng bần cùng hóa. Immiserizing growth hàm ý về một sự tăng trưởng tiêu cực.
Tăng trưởng bần cùng hóa là tình huống trong đó một nước đang phát triển tìm cách tăng tiềm năng tăng trưởng thông qua tăng xuất khẩu, nhưng chính điều này lại trở thành yếu tố cản trở quá trình tăng trưởng.
Đây là tình huống ngoại lệ và trong lí thuyết nó chỉ được áp dụng cho những nước xuất khẩu hàng đặc sản (có thể là mỏ quặng hay sản phẩm nông nghiệp).
Hiểu về tăng trưởng bần cùng hóa
- Tăng trưởng bần cùng hóa là một học thuyết lần đầu được đưa ra bởi Jagdish Bhagwati vào năm 1958. Học thuyết này phát biểu rằng sự tăng trưởng của một quốc gia có thể chạm tới một ngưỡng mà tại đó đất nước trở nên xấu đi so với trước ngưỡng này.
- Nếu tăng trưởng của một quốc gia quá phụ thuộc xuất khẩu, sẽ dẫn tới tình trạng giảm tỉ lệ trao đổi (terms of trades - TOT) của nước xuất khẩu. Trong một số trường hợp, sự sụt giảm này sẽ lớn hơn phần tăng trưởng thu được.
- Một quốc gia sẽ phải trải qua sự tăng trưởng bần cùng hóa nếu thỏa mãn ba điều kiện:
(1) Đất nước phải được thúc đẩy để xuất khẩu.
(2) Những thay đổi trong xuất khẩu này cần phải có tác động lớn đến giá hàng hóa, và nhu cầu nước ngoài đối với những hàng xuất khẩu này cần phải không co giãn để xuất khẩu tăng dẫn đến thu nhập xuất khẩu giảm.
(3) Quốc gia phải phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và xuất khẩu phải chiếm tỉ trọng cao trong tổng sản phẩm quốc dân.
Ví dụ
Giả sử một nước xuất khẩu loại khoáng sản chiếm tỉ trọng lớn trong thương mại quốc tế về sản phẩm đó.
Khi nước này tìm cách xuất khẩu nhiều hơn để thu thêm ngoại tệ nhằm đáp ứng nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị cần thiết cho quá trình tăng trưởng của mình, thì tất cả nỗ lực xuất khẩu của nó đều tập trung vào hàng hóa đặc biệt này, dẫn tới tình trạng dư cung và giá xuất khẩu giảm.
Tình hình đó làm cho tỉ lệ trao đổi của nó xấu đi, quốc gia đó phải xuất khẩu nhiều hơn để mua được lượng hàng nhập khẩu ít hơn và do vậy tiềm năng tăng trưởng nội địa của nó bị suy giảm.
(Tài liệu tham khảo: Từ điển Kinh tế học, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Tạp chí Tài chính; Encyclopedia.com)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
