Thời sự

Suez tắc nghẽn tác động đến Việt Nam lớn tới đâu?

13:08 | 28/03/2021

Chia sẻ

Việc kênh đào Suez phải đóng cửa vì tàu Ever Given mắc cạn đang gây ra tác động tiêu cực trên khắp thế giới, Việt Nam cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Năm 2020, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam với châu Âu lên tới hơn 62 tỷ USD.
Suez tắc nghẽn tác động thế nào tới Việt Nam? - Ảnh 1.

Tàu container tại một cảng ở TP Hồ Chí Minh. (Ảnh: AFP).

Kênh đào Suez (Ai Cập) nối liền Biển Đỏ với Địa Trung Hải, và là tuyến đường thủy ngắn nhất từ châu Á tới châu Âu và bờ đông của nước Mỹ. Bình thường mỗi ngày, có khoảng 50 tàu chở khối hàng hóa trị giá gần 10 tỷ USD đi qua Suez.

Sáng 23/3, siêu tàu container Ever Given nặng 224.000 tấn bị mắc cạn và khiến cho tuyến đường quan trọng này phải đóng cửa suốt 5 ngày qua. Thiệt hại với nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam là không hề nhỏ.

Theo trang Thông tin Chính phủ, năm 2020, Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu với kim ngạch 43,7 tỷ USD, và nhập khẩu từ thị trường này 18,5 tỷ USD. Trong 2 tháng đầu năm 2021, giá trị xuất khẩu là 7,5 tỷ USD, và nhập khẩu là 3,1 tỷ USD, tương ứng với tốc độ tăng trưởng 18% và 12% so với cùng kỳ năm trước. 

Trung bình mỗi ngày, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và châu Âu đạt hơn 170 triệu USD.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, trong trường hợp việc giải phóng tàu Ever Given kéo dài, nếu các tàu đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (cực nam châu Phi) sẽ khiến hành trình từ châu Á tới châu Âu kéo dài thêm hai tuần, làm chi phí gia tăng đáng kể. 

Blooomberg dẫn lời ông Sri Paravaikkarasu – Giám đốc phụ trách chế phẩm dầu mỏ tại công ty tư vấn FGE cho biết nếu các tàu phải đi qua Mũi Hảo Vọng thì thời gian di chuyển sẽ tăng khoảng hai tuần và các tàu Suezmax (loại tàu lớn nhất có thể đi qua Suez) sẽ tiêu tốn thêm 800 tấn nhiên liệu.

Trong khi đó, chi phí nhiên liệu lại là cấu phần lớn nhất, chiếm tới 60% tổng chi phí hoạt động của các tàu vận tải.

“Cùng với tình trạng giá cước tàu biển tăng cao do tác động của dịch COVID-19, sự cố này sẽ ảnh hưởng tới hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với khu vực Châu Âu. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tiến độ giải phóng tàu Ever Given nói trên”, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải đánh giá.

Hiện nay Bộ Công Thương đã chỉ đạo Thương vụ Việt Nam tại Ai Cập theo dõi sát tiến độ giải phóng tàu Ever Given để thông tin kịp thời đến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Cục Hàng hải Việt Nam (Bộ GTVT) cho biết, nếu tình trạng tắc nghẽn tại kênh đào Suez tiếp diễn sẽ ảnh hưởng tới vận tải của toàn thế giới.

“Các tàu chở hàng xuất khẩu sang châu Âu và bờ Đông nước Mỹ đã phải đi vòng qua châu Phi. Việc này sẽ làm tăng giá cước và kéo dài thời gian vận tải thêm đáng kể”, Báo Chính phủ dẫn lời đại diện Cục Hàng hải Việt Nam cho biết.

Hiện nay có tổng cộng 350 tàu vận tải đang phải đứng đợi ở hai đầu kênh đào Suez, đợi tàu Ever Given được giải thoát để đi qua. 

Cho dù Suez được khai thông thì chuỗi cung ứng và vận tải toàn cầu cũng chưa thể sớm trở lại bình thường như cũ.

Lịch trình chạy tàu được sắp xếp cẩn thận từ hàng tháng trước sẽ phải thay đổi đồng loạt do hàng trăm tàu bị trễ chuyến. 

Hiện nay, các tàu đang bị mắc kẹt, nhân viên tại các cảng đang nhàn rỗi. Một khi Suez lưu thông trở lại, các tàu ùn ùn đi qua và cập bến gần như cùng lúc, các cảng lại bị quá tải và ách tắc.

Giá cả tăng vọt trên toàn cầu

Vụ "kẹt tàu" lịch sử ở Suez đang khiến thế giới thiệt hại bao nhiêu? Rất khó để đưa ra một con số chính xác nhưng chắc chắn là rất nhiều. Từ khi tàu Ever Given gặp nạn đến nay, giá cả của nhiều loại dịch vụ đã lên cao bất thường.

Một công ty cho thuê tàu chở dầu cỡ rất lớn (VLCC) đang nâng giá chờ bên ngoài kênh đào Suez lên 30.000 – 50.000 USD/ngày, công ty môi giới vận tải biển Fearnleys cho hay. Giá cước trên các hải trình không đi qua Suez cũng tăng mạnh.

Suez tắc nghẽn tác động đến Việt Nam lớn tới đâu? - Ảnh 2.

Theo Bloomberg, chi phí chuyển một chiếc container loại 40 feet từ Trung Quốc tới châu Âu đã tăng lên mức 8.000 USD, cao gấp gần 4 lần một năm trước đây.

Lợi nhuận của các con tàu chở dầu VLCC từ Trung Đông tới Trung Quốc tăng lên mức 1.371 USD/ngày, mặc dù hải trình này không hề phải đi qua Suez. Nguyên nhân là tình trạng ách tắc tại Suez khiến cho nhiều tàu bị mắc kẹt, làm giảm nguồn cung tàu vận tải.

Cỡ tàu Suezmax – tức tàu lớn nhất có thể qua kênh Suez, có thể vận chuyển 1 triệu thùng dầu – đang thu về khoảng 17.000 USD mỗi ngày, mức cao nhất kể từ tháng 6/2020.

Caterpillar – tập đoàn sản xuất máy công nghiệp lớn nhất của Mỹ và thuộc top đầu thế giới - đang bị chậm giao hàng vì Suez đóng cửa. Công ty này thậm chí còn đang xem xét vận chuyển bằng đường hàng không một số sản phẩm, nếu cần thiết.

Các nhà phân tích của ngân hàng Commerzbank cho biết giá nhiên liệu khi đến với tay người tiêu dùng nhiều khả năng sẽ tăng vì chi phí thuê các tàu chở dầu lên cao sau sự cố ở Suez.

Song Ngọc