|
 Thuật ngữ VietnamBiz
Tài chính

Từ trần bán USD 25.450 đồng đến sàn mua 25.500 đồng: Bước chuyển trong can thiệp tỷ giá của NHNN

07:08 | 18/11/2026
Chia sẻ

Sau giai đoạn giữ giá bán USD để hạn chế tỷ giá tăng, NHNN nâng mạnh giá mua nhằm bổ sung dự trữ ngoại hối. Song mức giá này vẫn thấp hơn tỷ giá liên ngân hàng, hạn chế động lực bán USD của các ngân hàng.

NHNN nâng sàn mua USD, khoảng cách với tỷ giá liên ngân hàng vẫn nới rộng

Từ phiên 11/11, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nâng mạnh tỷ giá mua đô la Mỹ (USD) từ 24.370 lên 25.500 đồng/USD, tăng 1.130 đồng (4,6%) so với phiên liền trước. NHNN đồng thời triển khai mua ngoại tệ giao ngay định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần với mức giá cố định này.

Động thái trên đưa giá mua của nhà điều hành tiến gần hơn đến mặt bằng liên ngân hàng, hình thành mức sàn mới cho hoạt động mua ngoại tệ.

Dù vậy, tỷ giá liên ngân hàng vẫn cao hơn mức mua của NHNN. Ngày 11/11, USD/VND đóng cửa tại 25.660 đồng, chênh 160 đồng so với sàn mua. Đến ngày 13/11, tỷ giá tăng lên 25.732 đồng, đưa khoảng cách lên 232 đồng. Theo dữ liệu từ Bloomberg Terminal, tỷ giá liên ngân hàng ngày 16/11 ở mức 25.744 đồng/USD, cao hơn giá mua của NHNN 244 đồng (0,96%).

NHNN nâng sàn mua USD lên 25.500 đồng từ ngày 11/11/2026, trong khi khoảng cách với tỷ giá liên ngân hàng vẫn nới rộng

Khoảng cách này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định bán ngoại tệ của các ngân hàng. Với mức chênh lệch 244 đồng/USD, giao dịch 100 triệu USD có thể tạo ra khoản chênh lệch 24,4 tỷ đồng giữa hai mức giá, giả định toàn bộ khối lượng được thực hiện với điều kiện tương đương.

Tuy nhiên, tỷ giá đóng cửa liên ngân hàng chỉ mang tính tham chiếu; giá giao dịch thực tế còn phụ thuộc đối tác, khối lượng và thời điểm thực hiện. Theo thông tin thị trường, đến hết ngày 13/11 chưa ghi nhận giao dịch mua USD thành công theo cơ chế mới.

Ngoài yếu tố giá, lượng ngoại tệ có thể bán cho NHNN còn phụ thuộc trạng thái ngoại tệ của từng ngân hàng. Theo phương án công bố, NHNN chỉ mua USD từ các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ ròng dương, với khối lượng tối đa đủ đưa trạng thái về cân bằng. Căn cứ xác định là số liệu cuối ngày làm việc liền trước phiên mua.

Đáng chú ý, trạng thái ngoại tệ ròng không chỉ phản ánh chênh lệch giữa tài sản và nợ phải trả bằng USD trên bảng cân đối kế toán, mà còn tính đến các khoản mục ngoại bảng, bao gồm giao dịch kỳ hạn và hoán đổi ngoại tệ. Vì vậy, ngân hàng nắm giữ lượng tài sản USD lớn chưa hẳn đáp ứng điều kiện bán cho NHNN. Quyết định giao dịch còn chịu ảnh hưởng từ nhu cầu thanh toán, chi phí vốn và kỳ vọng tỷ giá.

Ở phạm vi nền kinh tế, nguồn cung USD tiếp tục chịu tác động từ cán cân thương mại và các dòng vốn quốc tế.

Theo Cục Thống kê, Việt Nam xuất siêu 7,31 tỷ USD trong tháng 10, nhưng lũy kế 10 tháng năm 2026 vẫn nhập siêu 12,07 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 19,49 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Hơn nữa, nguồn thu xuất khẩu còn được sử dụng để thanh toán nhập khẩu và trả nợ nước ngoài, nên cải thiện cán cân thương mại chưa đồng nghĩa lượng ngoại tệ sẵn sàng bán trên thị trường sẽ tăng tương ứng.

Đến ngày 17/11, NHNN công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.652 đồng/USD, tăng 13 đồng so với phiên trước. Giá mua USD tiếp tục được giữ ở mức 25.500 đồng, trong khi giá bán niêm yết tại 26.884 đồng/USD. Trên thị trường tự do, giá mua và bán được ghi nhận lần lượt ở mức 25.980 và 26.030 đồng/USD.

Từ áp lực giữ trần bán USD đến bước chuyển trong can thiệp tỷ giá

Cuối năm 2024 và đầu năm 2025, NHNN duy trì tỷ giá bán USD ở mức 25.450 đồng nhằm bổ sung nguồn cung ngoại tệ khi thị trường chịu áp lực tăng. Đến ngày 10/2/2025, tỷ giá liên ngân hàng đóng cửa tại 25.393 đồng, chỉ thấp hơn mức bán của NHNN 57 đồng (0,22%). Khoảng cách thu hẹp khiến trần bán trở thành mức giá tham chiếu quan trọng đối với các ngân hàng có nhu cầu mua USD.

Việc giữ giá bán cố định có thể góp phần hạn chế biến động tỷ giá, nhưng cũng đặt ra bài toán sử dụng dự trữ ngoại hối nếu nhu cầu USD kéo dài. Khi NHNN bán ngoại tệ giao ngay, lượng USD nắm giữ giảm tương ứng, đồng thời đồng Việt Nam (VND) được thu về từ hệ thống ngân hàng. Nếu không có nghiệp vụ bù đắp, thanh khoản tiền đồng có thể thu hẹp, gây áp lực lên lãi suất liên ngân hàng.

Ngày 11/2/2025, NHNN nâng giá bán USD từ 25.450 lên 25.698 đồng, tăng 248 đồng (0,97%) sau một phiên. Cùng ngày, tỷ giá liên ngân hàng tăng 147 đồng lên 25.540 đồng, vượt mức bán cũ nhưng vẫn thấp hơn mức mới.

Việc điều chỉnh cho phép tỷ giá thị trường vận động ở mặt bằng cao hơn, đồng thời giảm lợi thế về giá của kênh mua USD từ NHNN. Qua đó, nhà điều hành có thể hạn chế áp lực cung ứng ngoại tệ tại mức giá trước đó, dù tác động đến dự trữ vẫn phụ thuộc khối lượng thực bán.

Đến tháng 11/2026, sự điều chỉnh đáng chú ý lại xuất hiện ở chiều mua ngoại tệ. Sàn mua 25.500 đồng chỉ cao hơn trần bán cố định đầu năm 2025 đúng 50 đồng, song hai mức giá thuộc những thời điểm khác nhau và phục vụ mục tiêu ngược chiều.

Trong khi trần bán bổ sung nguồn cung USD khi tỷ giá chịu áp lực tăng, sàn mua tạo thêm khả năng tích lũy dự trữ ngoại hối khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn. Giao dịch mua USD thành công cũng đưa VND vào hệ thống ngân hàng, trái ngược với tác động của hoạt động bán ngoại tệ.

Điểm mới của cơ chế từ ngày 11/11 không phải việc NHNN lần đầu niêm yết tỷ giá mua USD. Trước đó, nhà điều hành vẫn công bố giá mua, nhưng mức niêm yết thường thấp hơn khá xa tỷ giá liên ngân hàng.

Việc nâng mạnh giá mua, kết hợp giao dịch định kỳ với tỷ giá cố định, tạo thêm điều kiện để NHNN hấp thụ ngoại tệ khi nguồn cung cải thiện. Đây là sự điều chỉnh về mức giá và phương thức can thiệp, không đồng nghĩa với thay đổi chế độ điều hành tỷ giá.

Trước khi triển khai mua USD giao ngay định kỳ, NHNN đã chào hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày vào ngày 6/11, với quy mô tối đa 2 tỷ USD.

Theo cơ chế này, NHNN nhận USD và cung ứng VND ở chiều giao dịch ban đầu, sau đó thực hiện giao dịch ngược lại khi đến hạn. Khác với mua đứt USD giao ngay, hoán đổi tạo nguồn tiền đồng có thời hạn và đi kèm nghĩa vụ hoàn trả theo hợp đồng.

Vì vậy, lượng USD nhận qua hoán đổi không thể được đánh đồng với ngoại tệ mua đứt để bổ sung dự trữ, trong khi tác động đến thanh khoản còn phụ thuộc khối lượng giao dịch thực tế và các nghiệp vụ điều tiết khác.

Mặc Vũ

Ông Đào Phúc Tường: Thanh khoản có thể lên 60.000–70.000 tỷ đồng/phiên, nhưng cấu trúc thị trường vẫn là nút thắt
Thanh khoản chứng khoán Việt Nam có thể bước lên vùng 60.000–70.000 tỷ đồng mỗi phiên trong chu kỳ tới, theo chuyên gia tài chính Đào Phúc Tường. Tuy nhiên, mức giao dịch cao có thể giảm sâu khi chu kỳ đảo chiều nếu thị trường vẫn thiếu những nhóm ngành đủ lớn để dòng tiền luân chuyển.