Kế toán tư nhân (Private Accounting) là gì? Đặc điểm và phân loại

Các kế toán viên làm việc cho các doanh nghiệp với tư cách là một người lao động của doanh nghiệp được xem là hoạt động trong lĩnh vực kế toán tư nhân (tiếng Anh: Private Accounting).

17-09-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: accountingprincipals)

Kế toán tư nhân

Khái niệm

Kế toán tư nhân trong tiếng Anh được gọi là private accounting.

Các kế toán viên làm việc cho các doanh nghiệp với tư cách là một người lao động của doanh nghiệp hay nói cách khác là một thành phần của bộ máy quản lí của doanh nghiệp được xem là hoạt động trong lĩnh vực kế toán tư nhân.

Trong lĩnh vực này, kế toán viên của doanh nghiệp đảm trách nhiệm vụ vận hành hệ thống thông tin kế toán nhằm lập các báo cáo tài chính phục vụ các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp.

Hoạt động của các kế toán viên được tổ chức thành bộ máy kế toán hoặc rộng hơn là một hệ thống thông tin kế toán.

Người đứng đầu bộ máy kế toán, chịu trách nhiệm chính trong việc lập báo cáo tài chính được gọi là kế toán trưởng.

Kế toán trưởng là một trong những nhân sự chủ chốt của bộ máy quản lí doanh nghiệp và thường đảm nhận chức năng kiểm soát trong doanh nghiệp.

Ở Việt Nam, để được bổ nhiệm kế toán trưởng, một cá nhân cần đáp ứng được các yêu cầu chuyên môn do pháp luật qui định.

Đặc điểm

Kế toán trong lĩnh vực tư nhân có các đặc điểm sau:

- Quá trình làm việc của các kế toán viên trong lĩnh vực tư nhân chính là quá trình bán sức lao động để hưởng lương chứ không mang tính chất cung cấp dịch vụ để thu phí.

- Các khoản tiền hoặc lợi ích mà doanh nghiệp thanh toán cho các kế toán viên của mình được coi là chi phí tiền lương của doanh nghiệp đó, chứ không phải chi phí dịch vụ.

- Các kế toán viên làm việc trong lĩnh vực tư nhân không nhất thiết phải có chứng chỉ hành nghề độc lập.

Phân loại

Số lượng kế toán viên mà một doanh nghiệp cần thuê mướn chủ yếu phụ thuộc vào qui mô của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp lớn có thể có nhiều lao động kế toán, được phân công trong các lĩnh vực chuyên môn cụ thể như:

- Kế toán quản trị: cung cấp dữ liệu và báo cáo cho phép các nhà quản trị doanh nghiệp lập kế hoạch và kiểm soát hoạt động.

Các kế toán viên quản trị chủ yếu tập trung vào công tác lập kế hoạch lợi nhuận, lập dự toán và kiểm soát chi phí.

Hoạt động của các kế toán viên này được phối hợp với hoạt động của các nhà quản trị để xây dựng các mục tiêu ngắn hạn cũng như dài hạn của doanh nghiệp.

- Kế toán chi phí: là một phần chuyên biệt của kế toán quản trị, kế toán phí chỉ tập trung vào việc thu thập và xử lí dữ liệu về chi phí.

Kế toán viên đảm nhận công tác kế toán phí có nhiệm vụ nhận diện và phân tích chi phí cho từng sản phẩm hoặc bộ phận riêng biệt trong doanh nghiệp.

Kế toán phí cho phép các nhà quản trị có thể kiểm soát được chi phí và đem lại lợi nhuận từ hoạt động.

- Kiểm toán nội bộ: các kiểm toán viên nội bộ có nhiệm vụ hỗ trợ kiểm soát trong tổ chức.

Công việc chủ yếu của các nhân viên này là đánh giá các hoạt động và kiểm soát các hệ thống trong doanh nghiệp với mục tiêu đảm bảo cho các hoạt động được vận hành một cách có hiệu quả.

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Kế toán, Trung tâm đào tạo từ xa, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.