Chỉ số giá Paasche (Paasche price index) là gì?

Chỉ số giá Paasche (tiếng Anh: Paasche price index) là chỉ số giá được gia quyền bằng lượng hàng của năm hiện hành.

26-10-2019

Hình minh họa

Chỉ số giá Paasche (Paasche price index)

Định nghĩa

Chỉ số giá Paasche còn gọi là chỉ số giá bình quân Paasche trong tiếng Anh là Paasche price index. Chỉ số giá Paasche là chỉ số giá được gia quyền bằng lượng hàng của năm hiện hành.

Chỉ số giá Paasche là chỉ số giá bình quân gia quyền lấy quyền số là khối lượng thời kì báo cáo.

Thuật ngữ liên quan

Chỉ số giá Laspeyres (Laspeyres price index) là chỉ số giá bình quân gia quyền, lấy quyền số là khối lượng thời kì gốc. Điểm đặc biệt của chỉ số Laspeyres là nó sử dụng một nhóm hàng hóa được mua trong thời kì gốc làm cơ sở để so sánh.

Công thức xác định

Chỉ số giá Paasche được tính theo công thức:

I_p = ∑(p₁q₁)/∑(p₀q₁)

Trong đó

I_p là chỉ số giá Paasche

p₀ là giá sản phẩm hay giá chứng khoán trong thời kì gốc

p₁là giá sản phẩm hay giá chứng khoán trong thời kì hiện hành

q₁ là lượng hàng của thời kì hiện hành được dùng làm quyền số và vì vậy không thay đổi.

Nhận xét:

- Vì lượng hàng (q₁) được giả định là không thay đổi, nên chỉ số giá Paasche chỉ thay đổi khi giá cả thay đổi. Đây là công thức do nhà kinh tế học người Đức - Paasche đề xuất năm 1874.

- Phương pháp này có ưu điểm là thường xuyên cập nhật được khối lượng hàng hoá thời kì báo cáo vì thế khả năng phản ánh sự biến động của thị trường tốt hơn. Tuy nhiên phương pháp tính cũng phức tạp và phải thường xuyên cập nhật quyền số.

- Một số các chỉ số chứng khoán áp dụng phương pháp này là chỉ số KOSPI (Hàn Quốc); S&P 500 (Mỹ), FT-SE 100 (Anh); TOPIX (Nhật Bản); TSE (Đài Loan); HangSeng (Hồng Kông) và VN-Index (Việt Nam).

Ví dụ

Áp dụng chỉ số giá bình quân Paasche trong bài toán thống kê

Có số liệu về tình hình tiêu thụ ba loại hàng hóa khác nhau của một cửa hàng như sau:

Mặt hàng	Giá bán đơn vị kì gốc (1000 đồng) - (p₀)	Giá bán đơn vị kì nghiên cứu (1000 đồng) - (p₀)	Lượng hàng tiêu thụ kì gốc - q₀	Lượng hàng tiêu thụ kì nghiên cứu - q₁
A	30	45	1.000	1.100
B	50	60	2.000	2.400
C	20	22	4.000	4.200

I_p = ∑(p₁q₁)/∑(p₀q₁) = (45 x1100 + 60 x 2400 + 22 x 4200) / (30 x 1100 + 50 x 2400 + 20 x 4200) = 285900/237000 = 1,2063 lần = 120,63%

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình phân tích đầu tư chứng khoán, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Từ điển Kinh tế học, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Chỉ số, Tổ hợp giáo dục Topica)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.