Chỉ số giá Paasche (Paasche price index) là gì?

Hình minh họa

Chỉ số giá Paasche (Paasche price index)

Định nghĩa

Chỉ số giá Paasche còn gọi là chỉ số giá bình quân Paasche trong tiếng Anh là Paasche price index. Chỉ số giá Paasche là chỉ số giá được gia quyền bằng lượng hàng của năm hiện hành.

Chỉ số giá Paasche là chỉ số giá bình quân gia quyền lấy quyền số là khối lượng thời kì báo cáo.

Thuật ngữ liên quan

Chỉ số giá Laspeyres (Laspeyres price index) là chỉ số giá bình quân gia quyền, lấy quyền số là khối lượng thời kì gốc. Điểm đặc biệt của chỉ số Laspeyres là nó sử dụng một nhóm hàng hóa được mua trong thời kì gốc làm cơ sở để so sánh.

Công thức xác định

Chỉ số giá Paasche được tính theo công thức:

I_p = ∑(p₁q₁)/∑(p₀q₁)

Trong đó

I_p là chỉ số giá Paasche

p₀ là giá sản phẩm hay giá chứng khoán trong thời kì gốc

p₁ là giá sản phẩm hay giá chứng khoán trong thời kì hiện hành

q₁ là lượng hàng của thời kì hiện hành được dùng làm quyền số và vì vậy không thay đổi.

Nhận xét:

- Vì lượng hàng (q₁) được giả định là không thay đổi, nên chỉ số giá Paasche chỉ thay đổi khi giá cả thay đổi. Đây là công thức do nhà kinh tế học người Đức - Paasche đề xuất năm 1874.

- Phương pháp này có ưu điểm là thường xuyên cập nhật được khối lượng hàng hoá thời kì báo cáo vì thế khả năng phản ánh sự biến động của thị trường tốt hơn. Tuy nhiên phương pháp tính cũng phức tạp và phải thường xuyên cập nhật quyền số.

- Một số các chỉ số chứng khoán áp dụng phương pháp này là chỉ số KOSPI (Hàn Quốc); S&P 500 (Mỹ), FT-SE 100 (Anh); TOPIX (Nhật Bản); TSE (Đài Loan); HangSeng (Hồng Kông) và VN-Index (Việt Nam).

Ví dụ

Áp dụng chỉ số giá bình quân Paasche trong bài toán thống kê

Có số liệu về tình hình tiêu thụ ba loại hàng hóa khác nhau của một cửa hàng như sau:

I_p = ∑(p₁q₁)/∑(p₀q₁) = (45 x1100 + 60 x 2400 + 22 x 4200) / (30 x 1100 + 50 x 2400 + 20 x 4200) = 285900/237000 = 1,2063 lần = 120,63%

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình phân tích đầu tư chứng khoán, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Từ điển Kinh tế học, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân; Chỉ số, Tổ hợp giáo dục Topica)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%