Bút toán giảm (Write-down) trong kế toán là gì? Đặc điểm và ảnh hưởng
(Ảnh minh họa: DPS Accounting)
Bút toán giảm
Khái niệm
Bút toán giảm trong tiếng Anh là Write-Down.
Bút toán giảm là một thuật ngữ kế toán, làm giảm giá trị sổ sách của tài sản khi giá trị thị trường hợp lí của nó đã giảm xuống dưới giá trị sổ sách, trở thành tài sản bị suy giảm giá trị.
Số tiền được bút toán giảm là chênh lệch giữa giá trị sổ sách của tài sản và lượng tiền mặt mà doanh nghiệp có được bằng cách xử lí nó theo cách tối ưu nhất.
Việc bút toán giảm là khái niệm ngược lại với bút toán tăng và nó sẽ trở thành xóa sổ nếu toàn bộ giá trị của tài sản trở nên vô giá trị và bị loại bỏ hoàn toàn khỏi tài khoản.
Đặc điểm của Bút toán giảm
Việc bút toán giảm có thể ảnh hưởng rất lớn đến bảng cân đối thu nhập và thu nhập ròng của công ty.
Trong cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008, sự sụt giảm giá trị thị trường của tài sản trên bảng cân đối kế toán của các tổ chức tài chính buộc họ phải huy động vốn để đáp ứng các yêu cầu vốn tối thiểu.
Các tài khoản được bút toán giảm là lợi thế cạnh tranh của công ty, các khoản phải thu, hàng tồn kho và các tài sản dài hạn như tài sản, nhà máy và thiết bị.
Trong ngành dịch vụ, doanh nghiệp thực hiện bút toán giảm giá trị nếu các cửa hàng không được tân trang lại.
Bút toán giảm phổ biến trong các doanh nghiệp sản xuất hoặc bán hàng, bởi các doanh nghiệp đó yêu cầu cần có kho hàng và hàng tồn kho có thể bị hư hỏng hoặc lỗi thời bất cứ lúc nào.
Ví dụ, hàng tồn kho công nghệ và ô tô có thể nhanh chóng mất giá trị, nếu chúng không được bán hoặc cập nhật mô hình mới thay thế chúng. Đôi lúc, việc xóa sổ hàng tồn kho có thể cần thiết.
Ảnh hưởng của việc Bút toán giảm lên báo cáo tài chính
Việc bút toán giảm tác động đến cả báo cáo thu nhập và bảng cân đối.
Một khoản lỗ được báo cáo trên báo cáo thu nhập. Nếu bút toán giảm nhỏ, nó có thể được ghi lại dưới dạng giá vốn hàng bán.
Khoản lỗ sẽ được liệt kê dưới dạng hàng tổn thất riêng biệt trên báo cáo thu nhập để người cho vay và nhà đầu tư có thể đánh giá tác động của tài sản đã giảm giá trị.
Giá trị hiện tại của tài sản trên bảng cân đối kế toán được ghi thành giá trị hợp lí.
Vốn chủ sở hữu của cổ đông trên bảng cân đối kế toán bị giảm do tổn thất trên báo cáo thu nhập.
Sự suy giảm cũng có thể tạo ra tài sản thuế thu nhập hoãn lại hoặc giảm nghĩa vụ thuế hoãn lại vì việc bút toán giảm không được khấu trừ thuế cho đến khi tài sản được bán hoặc xử lí.
Về tỉ lệ báo cáo tài chính, việc bút toán giảm vào tài sản cố định sẽ khiến doanh thu tài sản cố định hiện tại và tương lai được cải thiện.
Vì vốn chủ sở hữu của cổ đông giảm nên nợ trên vốn chủ sở hữu tăng. Nợ trên tài sản cũng sẽ cao hơn, vì tài sản thấp hơn. Tiềm năng thu nhập ròng trong tương lai tăng vì giá trị tài sản thấp hơn làm giảm chi phí khấu hao trong tương lai.
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
