Thất nghiệp do công nghệ (Technological unemployment) là gì?
Hình minh họa. Nguồn: Job.ca
Thất nghiệp do công nghệ (Technological unemployment)
Định nghiệp
Thất nghiệp do công nghệ hay thất nghiệp kĩ thuật trong tiếng Anh là Technological unemployment.
Thất nghiệp do công nghệ xảy ra khi sự phát triển về công nghệ và thực tiễn làm việc khiến một số công nhân mất việc.
Thất nghiệp do công nghệ được coi là một phần của khái niệm rộng hơn gọi là thất nghiệp cơ cấu.
*Thất nghiệp cơ cấu (Structural unemployment) là thất nghiệp phát sinh từ sự không ăn khớp giữa cung và cầu trên các thị trường lao động cụ thể.
Ví dụ
Khi máy móc được đưa vào qui trình sản xuất, một công ty có thể sa thải bớt công nhân mà vẫn sản xuất được cùng một lượng hàng hóa so với trước đây. Do đó, sự cải tiến và áp dụng công nghệ - khoa học - kĩ thuật có thể gây ra tình trạng mất việc đối với một số công nhân.
Tác động chung của sự thay đổi công nghệ
- Thay đổi công nghệ không làm tăng tỉ lệ thất nghiệp chung, mặc dù một số công nhân có thể tạm thời mất việc.
Ví dụ, vào năm 1800, phần lớn công nhân Anh làm việc trong ngành nông nghiệp. Công nghệ tiết kiệm lao động có nghĩa là thực phẩm được sản xuất với ít công nhân hơn, một số người lao động trong ngành nông nghiệp bị mất việc vì các trang trại sử dụng nhiều máy móc hơn. Tuy nhiên, sau khi mất việc làm trong ngành nông nghiệp, việc làm mới đã được tạo ra trong ngành sản xuất máy móc.
Tương tự, những tiến bộ trong máy tính và robot có nghĩa là các công ty có thể sản xuất hàng hóa sản xuất với ít công nhân hơn. Năng suất tăng trong hàng hóa sản xuất có nghĩa là chi phí tương đối giảm, tạo thêm cơ hội cho mọi người làm việc trong lĩnh vực dịch vụ.
Tại sao thay đổi công nghệ không gây ra thất nghiệp?
- Hãy giả sử, thay đổi công nghệ có nghĩa là chúng ta có thể sản xuất thực phẩm với ít công nhân hơn. Do đó, chi phí để sản xuất thực phẩm ít hơn, từ đó khiến cho giá thực phẩm giảm.
- Điều này có nghĩa là người dân có thể dành một tỉ lệ nhỏ hơn trong tổng thu nhập để mua thực phẩm và có nhiều tiền hơn để chi cho các hàng hóa và dịch vụ khác, từ đó làm tăng cầu đối với hàng hóa sản xuất. Kết quả là cầu về lao động để sản xuất hàng hóa theo đó mà tăng lên.
- Đổi mới công nghệ chỉ đơn thuần là thay đổi các loại hình công việc diễn ra trong nền kinh tế.
Tại sao thay đổi công nghệ có thể làm tăng thất nghiệp?
- Nếu thị trường lao động linh hoạt, thì thay đổi công nghệ sẽ không gây ra thất nghiệp. Tuy nhiên, với trường hợp còn lại, nếu tồn tại sự không linh hoạt trên thị trường lao động, thì thay đổi công nghệ có thể gây ra thất nghiệp, ít nhất là trong một khoảng thời gian nhất định.
Ví dụ
Do sự thay đổi về mặt công nghệ, những người khai thác than có thể mất việc. Tuy nhiên, tính bất động về nghề nghiệp và địa lí khiến họ không thể nhận công việc mới trong lĩnh vực dịch vụ. (người khai thác than có thể không có kĩ năng làm việc trong ngành máy tính).
Trong trường hợp này, thay đổi công nghệ có thể gây ra sự gia tăng thất nghiệp tạm thời.
(Tài liệu tham khảo: Economics.help)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
