Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót (Survivorship Bias Risk) là gì? Đặc điểm và các rủi ro khác
(Ảnh minh họa: Pinnacle)
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót
Khái niệm
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót trong tiếng Anh là Survivorship Bias Risk.
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót là khả năng mà một nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư sai lầm dựa trên dữ liệu hoàn vốn được công khai của quĩ đầu tư.
Đặc điểm của Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót là một loại rủi ro dựa trên khái niệm thiên lệch kẻ sống sót. Đây là hiện tượng có thể xảy ra trong một loạt các bối cảnh.
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót liên quan đến việc đánh giá một tình huống hoặc đưa ra kết luận chỉ dựa vào duy nhất những người hoặc những thứ nổi bật hoặc có thể nhìn thấy tại thời điểm đó.
Điều này thường xảy ra là sau khi một quá trình lựa chọn hoặc quá trình tách lọc đã diễn ra.
Trong bối cảnh đầu tư, rủi ro thiên lệch kẻ sống sót có thể xảy ra khi dữ liệu hoàn vốn của quĩ đầu tư được công bố cao hơn một cách phi thực tế, nhưng các quĩ hoạt động kém của công ty lại bị đóng cửa và lợi nhuận của họ không được đưa vào dữ liệu.
Trong trường hợp này, dữ liệu liên quan cụ thể đến các quĩ đó đã bị loại bỏ, tạo ra một bức tranh không chính xác và không đầy đủ về hiệu suất quĩ chung của công ty.
Những rủi ro nguy hiểm trong kịch bản này chính là nhà đầu tư sẽ không thực sự nhìn thấy lợi nhuận mà họ dự đoán bởi vì họ đã đưa ra quyết định đầu tư của họ dựa trên thông tin không đầy đủ và sai lệch.
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót và các rủi ro khác
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót là một trong nhiều lí do tại sao các nhà đầu tư không nên phụ thuộc quá nhiều vào lợi nhuận trong quá khứ để đưa ra quyết định đầu tư của họ.
Điều này đặc biệt đúng nếu các nhà đầu tư đang xem xét cổ phiếu trong thời gian rất ngắn trong lịch sử giao dịch của quĩ, bởi vì có thể đã xảy ra một số sự cố bất thường ảnh hưởng đến hiệu suất của quĩ trong thời gian đó.
Cũng có khả năng một nhóm các nhà đầu tư tình cờ gặp may mắn vào thời điểm đó, và tất nhiên không có gì đảm bảo rằng may mắn đó sẽ lặp lại trong tương lai.
Rủi ro thiên lệch kẻ sống sót chỉ là một ví dụ về các loại rủi ro khác nhau mà nhà đầu tư phải xem xét khi đưa ra quyết định đầu tư hoặc hoạch định chiến lược dài hạn của họ.
Các loại rủi ro khác mà các nhà đầu tư có thể gặp phải là:
- Rủi ro thiên kiến không báo cáo (Non-reporting bias risk): là sự rủi ro khi lợi nhuận chung bị sai lệch vì một số quĩ, có thể là những quĩ hoạt động kém, từ chối báo cáo lợi nhuận của họ.
- Rủi ro thiên kiến tạo lịch sử ngay lập tức (Instant history bias risk): là khả năng các nhà quản lí quĩ chỉ chọn báo cáo hiệu suất công khai khi họ đã thiết lập một hồ sơ thành công cho một quĩ, trong khi loại bỏ các quĩ khác không thành công.
Ngoài hiệu suất trong quá khứ, nhà đầu tư nên xem xét các yếu tố như chi phí, rủi ro, lợi nhuận sau thuế, các biến động, mối quan hệ với hiệu suất chuẩn,… để đưa ra các quyết định đầu tư đúng đắn.
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.
Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.
TRỰC TIẾP
