Hiện tượng biến động bất đối xứng (Asymmetric Volatility Phenomenon) là gì? Nội dung liên quan

Hình minh họa (Nguồn: investopedia.com)

Hiện tượng biến động bất đối xứng (Asymmetric Volatility Phenomenon)

Khái niệm

Hiện tượng biến động bất đối xứng trong tiếng Anh là Asymmetric Volatility Phenomenon; viết tắt là AVP.

Hiện tượng biến động bất đối xứng là xu hướng quan sát cho thấy biến động thị trường vốn sẽ cao hơn ở các thị trường suy thoái so với các thị trường tăng trưởng.

Nội dung về hiện tượng biến động bất đối xứng

Biến động bất đối xứng là một hiện tượng thực tế: chiều hướng lên giá của thị trường có xu hướng từ từ còn chiều hướng giảm giá thì sắc nét hơn, dốc hơn và giảm nhiều hơn. Phạm vi giá cả hàng ngày có xu hướng cao hơn ở chiều hướng giảm giá hơn là chiều hướng lên giá.

Tuy nhiên, không có sự nhất trí về nguyên nhân gây ra việc này. Có một lời giải thích là đòn bẩy thương mại dẫn đến các lệnh gọi kí quĩ và bắt buộc bán. Các cách giải thích khác đến từ lĩnh vực tài chính hành vi, như các vòng phản hồi hành vi trong đó một số hành vi nhất định kích động nhiều hành vi tương tự và bán tháo ồ ạt.

Theo lí thuyết triển vọng, mọi người phải chịu sự ngại mất mát, được phát triển bởi Kahneman và Tversky vào năm 1979. Nói cách khác, họ thích tránh thua lỗ để có được lợi nhuận tương đương. Một số nghiên cứu cho thấy sự mất mát lớn gấp đôi so với lợi lộc về mặt tâm lí. Sự thiên vị này làm sai lệch đánh giá về xác suất. 

Ví dụ, lí thuyết triển vọng cũng giải thích cho các hành vi tài chính phi logic khác, chẳng hạn như hiệu ứng ngược vị thế, đó là xu hướng các nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu mất giá quá lâu và bán cổ phiếu sinh lời quá sớm. 

Dựa trên công trình của Kahneman và Tversky, các nhà tâm lí học tiến bộ đã phát triển các lí thuyết về lí do tại sao việc đánh giá rủi ro và tỉ lệ cược không thể tách rời khỏi cảm xúc - và tại sao sự ác cảm mất mát có thể gây ra biến động bất đối xứng.

Một trong những yếu tố khó khăn trong việc xác định nguyên nhân của sự biến động bất đối xứng là tách biệt các yếu tố trên toàn thị trường (hệ thống) với các yếu tố đặc thù chứng khoán (đặc trưng). Thuyết ngại lỗ đã phát triển thành hàm giá trị bất đối xứng:

Sự tồn tại của biến động bất đối xứng đóng một vai trò quan trọng trong quản lí rủi ro và chiến lược phòng ngừa rủi ro cũng như giá quyền chọn.

(Tài liệu tham khảo: investopedia.com)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%