Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình (Process Layout) là gì?

Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình (tiếng Anh: Process Layout) thực chất là nhóm những công việc tương tự nhau thành những bộ phận có cùng quá trình hoặc chức năng thực hiện.

27-09-2019

process-layout-operations-management-6-638

Hình minh hoạ (Nguồn: slideshare)

Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình

Khái niệm

Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình hay còn gọi là bố trí theo chức năng hoặc bố trí theo công nghệ trong tiếng Anh được gọi là process layout hay functional layout.

Việc lựa chọn loại hình bố trí nào phụ thuộc vào qui trình sản xuất, đặc điểm của sản phẩm - dịch vụ của từng bộ phận trong doanh nghiệp.

Mỗi loại hình bố trí mặt bằng có những ưu, nhược điểm riêng, việc kết hợp các loại hình bố trí trên theo những cách thức khác nhau giúp cho các doanh nghiệp đưa ra một hình thức bố trí mặt bằng phù hợp với điều kiện và đặc thù của doanh nghiệp mình.

Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình là một trong ba loại hình bố trí mặt bằng sản xuất cơ bản trong doanh nghiệp.

Bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình thực chất là nhóm những công việc tương tự nhau thành những bộ phận có cùng quá trình hoặc chức năng thực hiện. Sản phẩm trong quá trình chế tạo di chuyển từ bộ phận này sang bộ phận khác theo trình tự các công đoạn phải thực hiện.

Chẳng hạn như các phân xưởng trong nhà máy, siêu thị, văn phòng giao dịch ở ngân hàng, bệnh viện bố trí theo khoa hoặc phòng chuyên môn; xưởng sửa chữa xe hơi bố trí khu vực sửa chữa theo chủng loại bộ phận xe.

Ví dụ: Bố trí theo quá trình trong dịch vụ

Phòng phẫu thuật

Phòng chuẩn đoán

Bộ phận hướng dẫn

Phòng thí nghiệm

Chụp X quang

Khu giường bệnh nhân

Phòng thuốc

Phòng thanh toán

Đối tượng phù hợp

Bố trí theo quá trình phù hợp với hình thức sản xuất gián đoạn, chủng loại và mẫu mã đa dạng, thể tích của mỗi sản phẩm tương đối nhỏ, đơn hàng thường xuyên thay đổi, cần sử dụng một máy cho cho hai hay nhiều công đoạn.

Sản phẩm hoặc các chi tiết, bộ phận đòi hỏi quá trình chế biến khác nhau, thứ tự công việc khác nhau và sự di chuyển của nguyên vật liệu, bán thành phẩm cũng theo những con đường khác nhau.

Yêu cầu

Hình thức bố trí mặt bằng sản xuất theo quá trình đòi hỏi những yêu cầu sau:

- Cần có lực lượng lao động lành nghề

- Luôn cần nhiều lệnh sản xuất trong qui trình

- Nguyên vật liệu luôn di chuyển giữa các công đoạn và các phân xưởng

- Khối lượng nguyên vật liệu trong quá trình gia công lớn

- Trong phân xưởng cần một địa điểm rộng để dự trữ nguyên vật liệu, thành phẩm chưa gia công

- Thiết bị vận chuyển đa năng

(Tài liệu tham khảo: Quản trị tác nghiệp, Trung tâm đào tạo từ xa, ĐH Kinh tế Quốc dân)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.