|
 Thuật ngữ VietnamBiz
Kiến thức Kinh tế

Thị trường chợ đen (Black market) là gì? Sự cần thiết của thị trường chợ đen

10:26 | 23/09/2019
Chia sẻ
Thị trường chợ đen (tiếng Anh: Black market) được hiểu là nơi diễn ra các hoạt động kinh tế không được Chính phủ cho phép hay còn gọi là hoạt động kinh tế bất hợp pháp.
Thị trường chợ đen

Hình minh họa

Thị trường chợ đen (Black market)

Định nghĩa

Thị trường chợ đen trong tiếng Anh là Black market. Thị trường chợ đen được hiểu là nơi diễn ra các hoạt động kinh tế không được Chính phủ cho phép hay còn gọi là hoạt động kinh tế bất hợp pháp.

Bản chất

- Các giao dịch trên thị trường chợ đen thường diễn ra một cách bí mật cho phép người tham gia tránh sự kiểm soát giá hoặc kiểm soát thuế từ Chính phủ.

- Cũng có thể hiểu rằng, các giao dịch trên thị trường chợ đen thực chất là các loại giao dịch chui, được thực hiện kín đáo và lén lút.

Đặc điểm

- Thị trường chợ đen là nơi mua bán các sản phẩm nằm trong danh mục cấm hay chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt của Chính phủ như ma túy và các loại vũ khí.

- Thị trường chợ đen có thể gây thiệt hại cho một nền kinh tế do các hành vi mua bán được thực hiện một cách lén lút, bí mật. Các hoạt động kinh tế không được ghi lại từ đó tạo cơ hội cho các hành vi trốn thuế.

- Trong bối cảnh tài chính hiện nay, thị trường chợ đen lớn nhất tồn tại đối với các giao dịch tiền tệ ở các quốc gia có sự kiểm soát tiền tệ nghiêm ngặt.

Đối với thị trường tiền tệ, chợ đen tồn tại chủ yếu ở các quốc gia có nền tảng kinh tế yếu như tỉ lệ lạm phát cao và tỉ lệ dự trữ tiền tệ thấp, chế độ tỉ giá cố định. Trên thực tế, thị trường chợ đen về tiền tệ đang nở rộ ở các quốc gia như Argentina, Iran và Venezuela.

- Hầu hết mọi người có thể từ chối giao dịch trên chợ đen vì họ cho rằng nó "nhếch nhác", các hoạt động diễn ra là phi pháp. Tuy nhiên cũng có những người không có lựa chọn nào khác ngoài việc chọn cách giao dịch trên thị trường chợ đen.

Hạn chế của thị trường chợ đen

- Hạn chế của chợ đen bao gồm những rủi ro về nguy cơ lừa đảo, khả năng bạo lực, hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc các sản phẩm bị pha trộn (đặc biệt nguy hiểm trong trường hợp mua bán thuốc uống và thực phẩm chức năng).

Trên thực tế là người mua không thể kiểm chứng và không có quyền truy đòi khi các vấn đề tiêu cực xảy ra.

Sự cần thiết của chợ đen

- Đôi khi, chợ đen là lựa chọn duy nhất để mua sắm hàng hóa trong những tình huống nhất định.

Giả sử bạn đang đi nghỉ cùng gia đình ở một địa điểm mới lạ và hết sữa cho bé. Nếu sữa không có sẵn trong các cửa hàng địa phương và cách duy nhất để có được sữa bột trẻ em là thông qua một giao dịch trên thị trường chợ đen, khi đó rất ít người sẽ ngần ngại khi lựa chọn trao đổi trên thị trường chợ đen.

- Trả giá cao hơn rất nhiều lần so với giá trị ghi trên vé để xem buổi hòa nhạc hoặc sự kiện thể thao cũng là một ví dụ về giao dịch trên thị trường chợ đen. 

- Ở một số quốc gia đang phát triển, các loại thuốc cứu sinh đang bị thiếu hụt và thông thường, cách duy nhất để mua chúng là thông qua thị trường chợ đen.

Kết luận

- Không phải lúc nào các giao dịch trên chợ đen cũng xấu. Trong một thể chế yếu kém, quan liêu thì thị trường chợ đen như một chất bôi trơn giúp nền kinh tế vận hành trơn tru hơn.

(Tài liệu tham khảo: Black market, Investopedia)


Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit

Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.

Ba phiên thảo luận chính:

Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến

Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.

Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.

Minh Lan

Chủ tịch UBCKNN: Dự kiến vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trong quý I/2027
Bà Vũ Thị Chân Phương cho biết trong thời gian tới UBCKNN sẽ tập trung triển khai đưa vào vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm, đề xuất sửa đổi Luật Chứng khoán, nghiên cứu các giải pháp liên quan đến giới hạn sở hữu nước ngoài,...nhằm tăng tính minh bạch và sức hút của thị trường Việt Nam.