Mô hình hoá lựa chọn (Choice Modelling - CM) là gì? Cách thức thực hiện

Mô hình hoá lựa chọn (tiếng Anh: Choice Modelling - CM) tính toán các lợi ích môi trường bằng cách thiết lập một thị trường giả định, và lợi ích môi trường này được đo lường bằng mức sẵn lòng trả của mọi người.

10-12-2019

Hình minh hoạ (Nguồn: theconversation)

Mô hình hoá lựa chọn

Khái niệm

Mô hình hoá lựa chọn trong tiếng Anh được gọi là Choice Modelling - CM.

Mô hình hoá lựa chọn là một trong những phương pháp định giá môi trường trực tiếp.

Mô hình hoá lựa chọn tính toán các lợi ích môi trường bằng cách thiết lập một thị trường giả định, và lợi ích môi trường này được đo lường bằng mức sẵn lòng trả của mọi người.

Thuật ngữ liên quan

Định giá môi trường (định giá ảnh hưởng môi trường) là xác định giá trị tiền tệ của những cải thiện (lợi ích) hoặc thiệt hại (chi phí) về môi trường do hoạt động sản xuất hay tiêu dùng gây nên.

Việc tính toán các giá trị lợi ích mà chúng không được phản ánh vào giá cả thị trường sẽ giúp cho chúng ta biết nhìn nhận đầy đủ hơn về các lợi ích do môi trường mang lại, và có thái độ đúng đắn trong công tác bảo vệ môi trường. Điều này có nghĩa là môi trường cần phải được định giá cụ thể.

Cách thức thực hiện

Cách thức thực hiện của Mô hình hoá lựa chọn như sau:

Để xác định mức sẵn lòng trả, người ta đưa ra các thuộc tính khác nhau của vấn đề đang nghiên cứu, mỗi thuộc tính sẽ được chia thành nhiều mức, từ đó chúng ta tiến hành hỏi ý kiến cá nhân để biết được lựa chọn của họ.

Ví dụ: Giá trị bảo tồn của Thánh địa Mỹ Sơn được thể hiện thông qua mức sẵn lòng trả biên của mọi người cho việc bảo tồn Thánh địa này.

Để xác định mức sẵn lòng trả của cá nhân, nhà nghiên cứu có thể đưa ra một số thuộc tính: giá (phí vào cổng dành cho người nước ngoài, và phí bảo tồn dành cho người dân trong nước thông qua sự gia tăng trong thuế), kế hoạch bảo tồn, nâng cấp cơ sở hạ tầng, và sự tăng thêm các dịch vụ khác.

Trong đó, thuộc tính giá có thể có các mức khác nhau như: 5$, 10$, 15$, 19$ (các mức giá này ta thu được qua khảo sát phỏng vấn thử), sau đó yêu cầu đối tượng phỏng vấn lựa chọn.

Phân loại

Mô hình hoá lựa chọn gồm có hai dạng thường được sử dụng là:

- Lựa chọn thực nghiệm (CE – Choice Experiment)

- Xếp hạng ngẫu nhiên (CR – Contingent Ranking)

(Tài liệu tham khảo: Kinh tế môi trường, Đại học Kinh tế Huế)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Giá trị phi sử dụng (Non-use value) của tài nguyên môi trường là gì?