|
 Thuật ngữ VietnamBiz
Kiến thức Kinh tế

Hàng hóa giao ngay (Spot Commodity) là gì? Đặc điểm Hàng hóa giao ngay

00:41 | 18/12/2019
Chia sẻ
Hàng hóa giao ngay (tiếng Anh: Spot Commodity) là một loại hàng hóa sử dụng được trong các giao dịch chuyển giao ngay lập tức, trái ngược với các hàng hóa giao dịch trong hợp đồng kì hạn được chuyển giao vào một ngày trong tương lai.
commodity-outlook-shutter

Hình minh họa. Nguồn: Economictimes.indiatimes.com

Hàng hóa giao ngay

Khái niệm

Hàng hóa giao ngay hay hàng hóa có sẵn trong tiếng Anh là Spot Commodity.

Hàng hóa giao ngay là một loại hàng hóa sử dụng được trong các giao dịch chuyển giao ngay lập tức, trái ngược với các hàng hóa giao dịch trong hợp đồng kì hạn được chuyển giao vào một ngày trong tương lai. 

Hàng hóa giao ngay là hàng hóa thiết yếu được sử dụng trong các giao dịch hoán đổi thương mại với các hàng hóa khác cùng loại.   

Hàng hóa giao ngay được giao dịch trên thị trường giao ngay với quá trình chuyển giao hàng hóa thực hiện ngay khi thanh toán thành công. 

Ngược lại, hàng hóa được giao dịch trên thị trường tương lai có ngày chuyển giao hàng hóa được định trước trong tương lai.     

Đặc điểm Hàng hóa giao ngay 

Hàng hóa giao ngay có đặc điểm là luôn sẵn sàng để bán và chuyển giao ngay lập tức, hầu hết các giao dịch giao ngay thường hoàn tất trong vòng hai ngày. 

Vì vậy, giá của một hàng hóa giao ngay chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ áp lực cung cầu trên thị trường so với hàng hóa trong các giao dịch hợp đồng tương lai. 

Hợp đồng tương lai chỉ định giá chuyển giao một số lượng nhất định một mặt hàng vào một ngày trong tương lai.   

Tính dễ hỏng của hàng hóa cũng là yếu tố dẫn đến sự biến động của giá giao ngay. Khi dư cung hàng hóa, chi phí hư hỏng hàng hóa có thể vượt xa chi phí nắm giữ hàng hóa.   

Hàng hóa giao ngay so với Hợp đồng tương lai 

Hợp đồng tương lai cung cấp một cơ chế phòng ngừa rủi ro cho người mua và nhà sản xuất. 

Các hợp đồng tương lai trong ngành nông nghiệp cung cấp cho nông dân trước vụ mùa trồng trọt hay chăn nuôi một phần lợi nhuận tài chính chắc chắn cho kì thu hoạch hoặc giết mổ trong tương lai. 

Giá trên hợp đồng tương lai được giữ nguyên bất kể những gì có thể xảy ra với giá thị trường trong giai đoạn hợp đồng. 

Đối với người mua, hợp đồng tương lai bảo vệ họ khỏi tình trạng hàng hóa tăng giá đột biến. Ví dụ, các hãng hàng không mua hợp đồng tương lai nhiên liệu hàng không để có mức chi phí cố định để phòng ngừa rủi ro nhiên liệu tăng giá.   

Ngoài ra, các nhà đầu cơ sử dụng hợp đồng tương lai hàng hóa để thu lợi từ sự biến động giá cả trên thị trường hàng hóa. Các nhà đầu cơ này chuyển giao hàng hóa khi giao dịch hoàn thành mà chỉ thực hiện mua và bán các hợp đồng trên sàn giao dịch để kiếm lợi từ chênh lệch giá mua – giá bán.   

Bù hoãn mua và Bù hoãn bán 

Giá trị của hợp đồng tương lai hàng hóa xuất phát từ giá trị của hàng hóa cơ sở nên giá kì vọng của hợp đồng tương lai có xu hướng chạy về giá giao ngay hàng hóa khi hợp đồng tương lai sắp đến hạn thanh toán.   

Thông thường, giá một hàng hóa trên hợp đồng tương lai sẽ tăng cao hơn và hướng tới giá giao ngay dự kiến khi gần đến ngày thanh toán hợp đồng tương lai. Trường hợp này được gọi là bù hoãn bán thông thường. 

Các nhà kinh tế tin rằng tỉ lệ cao hơn trên các hợp đồng tương lai có nguy cơ gây ra thiếu hụt hàng hóa trên thị trường giao ngay.   

Tình huống ngược lại được gọi là bù hoãn mua. Bù hoãn mua là khi hợp đồng tương lai giao dịch dưới mức giá giao ngay dự kiến của một hàng hóa khi đến hạn thanh toán. 

Ví dụ, thị trường heo có thể gặp phải tình trạng thiếu cung và dư cầu khi có dịch bệnh hoặc biến động thời tiết xảy ra khiến heo chết hàng loạt. 

Khi giá của hợp đồng tương lai cao hơn giá giao ngay dự kiến, các nhà đầu tư bắt đầu mua các hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro trong tương lai, việc này dẫn đến việc hạn chế cung hoặc cầu.   

Giả sử thời tiết xấu và bệnh heo tai xanh làm giảm sản lượng heo, giá giao ngay được dự kiến sẽ tăng nhanh do nguồn cung bị hạn chế bất ngờ. Việc tăng giá giao ngay này có thể sẽ đẩy thị trường vào tình thế bù hoãn mua khi các hợp đồng tương lai được điều chỉnh theo giá giao ngay dự kiến tăng lên của thị trường.   

(Theo Investopedia)


Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Lê Thảo

Nhân viên ngân hàng 'kiếm tiền' giỏi nhất 9 tháng gọi tên SHB, Techcombank
Bình quân mỗi nhân viên tại 27 ngân hàng tạo ra gần 129 triệu đồng lợi nhuận trước thuế mỗi tháng trong 9 tháng đầu năm 2026. SHB dẫn đầu bảng xếp hạng với khoảng 230 triệu đồng/người/tháng.