Qui tắc cộng xác suất (Addition rule for probabilities) là gì?

Hình minh họa. Nguồn: Fangraphs.com

Qui tắc cộng xác suất

Khái niệm

Qui tắc cộng xác suất, tiếng anh gọi là addition rule for probabilities.

Qui tắc cộng xác suất dùng để diễn tả hai công thức. Một là xác suất để một trong hai biến cố xung khắc xảy ra, hai là xác suất để một trong hai biến cố không xung khắc xảy ra. Công thức đầu tiên đơn giản là tổng xác suất của hai biến cố. Công thức thứ hai là tổng xác suất của hai biến cố trừ đi xác suất cả hai cùng xảy ra.

Công thức

Trong toán học, xác suất của hai biến cố xung khắc được kí hiệu là:

P(Y hoặc Z) = P(Y) + P(Z)

Trong toán học, xác suất của hai biến cố không xung khắc được kí hiệu là:

P(Y hoặc Z) = P(Y) + P(Z) – P(Y và Z)

Ý nghĩa của qui tắc cộng xác suất

Để hình dung công thức đầu tiên trong qui tắc cộng xác suất, hãy thử tung một con xúc xắc sáu mặt và tính xác suất để tung được số 3 hoặc 6. Vì xác suất tung được số 3 là 1/6 và xác suất tung được số 6 cũng là 1/6, cho nên xác suất để ta tung được số 3 hoặc 6 khi tung xúc xắc là:

1/6 + 1/6 = 2/6 = 1/3

Để hình dung công thức thứ hai trong qui tắc cộng xác suất, hãy tưởng tượng một lớp học có 9 bạn nam và 11 bạn nữ. Vào cuối học kì, có 5 bạn nam và 4 bạn nữ được điểm B. Nếu chọn ngẫu nhiên một bạn, liệu xác suất bạn đó là nữ hoặc bạn đó được điểm B là bao nhiêu?

Vì xác suất để chọn được một bạn nữ là 11 trên 20, xác suất để chọn một bạn được điểm B là 9 trên 20, vậy nên xác suất chọn được một bạn nữ hoặc bạn được điểm B là:

11/20 + 9/20 – 5/20 = 15/20 = 3/4

Trong thực tế, hai công thức trên thực ra chỉ là một, đó chính là công thức thứ hai. Vì trong trường hợp đầu tiên, xác suất để hai biến cố cùng xảy ra là 0, bạn không thể tung xung xắc một lần mà được cả số 3 và 6. Hai biến cố đó là hai biến cố xung khắc. Còn hai biến cố không xung khắc có nghĩa là hai biến cố đó có thể xuất hiện đồng thời cùng nhau. 

(Theo Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đăng ký ngay để nhận ưu đãi vé Early Bird, giảm hơn 30%!

Mua Vé Early Bird
Giảm Hơn 30%