Kiến thức Kinh tế

Qui luật chi phí cơ hội tăng dần (The law of increasing opportunity cost) là gì? Tầm quan trọng

11:19 | 12/05/2020

Chia sẻ

Qui luật chi phí cơ hội tăng dần (tiếng Anh: The law of increasing opportunity cost) nói rằng, khi bạn đổ ngày càng nhiều nguồn lực hạn chế vào một hoạt động, chi phí cơ hội của bạn sẽ tăng lên theo mỗi "đơn vị" nguồn lực thêm vào.
Qui luật chi phí cơ hội tăng dần (The law of increasing opportunity cost) là gì? Tầm quan trọng - Ảnh 1.

(Hình minh họa: Pixy Games UK)

Qui luật chi phí cơ hội tăng dần

Khái niệm

Qui luật chi phí cơ hội tăng dần trong tiếng Anh là The law of increasing opportunity cost.

Qui luật chi phí cơ hội tăng dần nói rằng, khi bạn đổ ngày càng nhiều nguồn lực hạn chế vào một hoạt động, chi phí cơ hội của bạn sẽ tăng lên theo mỗi "đơn vị" nguồn lực thêm vào. 

Giả sử, bạn có 5 nhân viên làm việc trong cửa hàng và bạn chuyển một người vào làm việc trong kho. Điều đó có thể khiến bạn mất đi một ít doanh số. Chuyển thêm nhân viên thứ hai vào kho, bạn sẽ mất nhiều doanh số hơn so với nhân viên thứ nhất. 

Đối với mỗi một nhân viên tiếp theo mà bạn chuyển đi, bạn sẽ mất một khoản doanh số bán hàng lớn hơn, vì các nhân viên bán hàng còn lại ngày càng chịu áp lực lớn bởi khối lượng công việc hơn mức bình thường. Họ sẽ không thể làm việc tốt và khiến khách hàng rời đi trong thất vọng.

Điều này sẽ trở nên phức tạp hơn, khi nguồn lực khan hiếm có thể là nguyên liệu thô và năng lượng, và người ta phải cố gắng tính toán lợi nhuận của các loại hàng hóa và dịch vụ thành phẩm cụ thể khác nhau trên thị trường. 

Các nhà kinh tế học biểu diễn chi phí cơ hội tăng dần trên một biểu đồ, gọi là Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) hoặc Đường khả năng sản xuất (PPC). Đường cong này minh họa các kết hợp khác nhau về số lượng của hai hàng hóa có thể được sản xuất bằng việc sử dụng các nguồn lực và công nghệ sẵn có. Có một số điểm được biểu diễn trên đường cong và bất kì điểm nào trên vòng cung đều thể hiện sự phân bổ tài nguyên tối ưu. 

Ví dụ về chi phí cơ hội tăng dần

Có nhiều loại tài nguyên và qui trình sản xuất khác nhau, và đối với mỗi quyết định được đưa ra, chúng đều có chi phí cơ hội. Và vì các quyết định này được lặp đi lặp lại và tinh chính, qui luật chi phí cơ hội tăng dần được áp dụng mỗi lần sản xuất sẽ tăng thêm một đơn vị (được gọi là chi phí cận biên).

Một số ví dụ về chi phí cơ hội tăng dần có liên quan đến sản xuất trong nhà máy. Giả sử một công ty sản xuất giày da và túi da:

Họ có thể sử dụng nguồn lực một cách đồng đều, dành một nửa nguyên liệu và nhân công cho sản xuất giày và một nửa cho túi. Hoặc họ có thể dành hoàn toàn nguồn lực cho sản xuất giày hoặc hoàn toàn cho sản xuất túi, hoặc bất kì sự phân chia nào giữa hai cực hàng hóa này.

- Khi họ tiến về cực này hay cực khác, chi phí cơ hội của họ sẽ tăng lên. Bằng cách chỉ sản xuất giày, họ hoàn toàn bỏ lỡ cơ hội sản xuất và bán túi mặc dù họ có nguyên vật liệu, chuyên môn và thị phần để làm điều đó. 

- Cũng có khả năng một số nhân viên của họ là nhà thiết kế, quản đốc,... và những người này phù hợp với loại hình sản xuất này hơn loại khác. Bằng cách chọn chỉ một loại hình sản xuất, họ không tối đa hóa được nguồn lực này (chuyên môn của nhân viên).  

Tầm quan trọng của qui luật chi phí cơ hội tăng dần trong kinh doanh

Qui luật chi phí cơ hội tăng dần rất quan trọng trong kinh doanh và kinh tế bởi nó mô tả những nguy cơ của việc di chuyển hoàn toàn sang ngoài sản xuất. Chỉ có chi phí cơ hội không đổi vì các quyết định sẽ luôn được đưa ra về cách phân bổ tốt nhất các nguồn lực hạn chế. Kiên định theo sau một quyết định hoặc cực kì nghiêng về nó sẽ làm tăng chi phí cơ hội. 

- Chi phí cơ hội và qui luật chi phí cơ hội tăng dần được biểu diễn bằng Đường giới hạn khả năng sản xuất PPF và Đường khả năng sản xuất PPC (không bao giờ là một đường thẳng). Biểu đồ này xem xét các yếu tố sản xuất (và giả định có đầy đủ nhân viên), biểu thị mức sản xuất lí tưởng của hai sản phẩm cạnh tranh cho cùng một nguồn lực. 

- Các doanh nghiệp cố gắng đi theo vòng cung của biểu đồ này. Họ cũng cần hiểu rằng, nếu di chuyển quá xa các điểm đã vẽ của nó cho thấy sự phân phối các nguồn lực sẽ dẫn đến sản lượng kinh tế dưới mức tối ưu. 

Điều quan trọng cần chú ý là, PPF là lí thuyết và không có quyết định kinh tế thực tế nào được thực hiện với hiệu quả sản xuất tối đa và do đó, sản lượng tối đa cũng không thể có thật. 

Nguyên tắc chi phí cơ hội tăng dần cũng được áp dụng cho tài chính cá nhân, nơi mọi người đưa ra các quyết định kinh tế nhằm thúc đẩy để đảm bảo lợi nhuận cá nhân bằng việc tư lợi. 

Khi đưa ra một số quyết định đầu tư nhất định trong số những quyết định khác, sẽ có chi phí cơ hội ngày càng tăng: lợi nhuận biên cho tăng trưởng cận biên trong đầu tư có thể được quan sát thông qua phân tích cận biên; những lợi nhuận này thường được điều chỉnh bởi qui luật chi phí cơ hội tăng dần. 

Khi đưa ra quyết định kinh tế trong việc đối mặt với nguồn lực hạn chế, luôn có sự đánh đổi khi mỗi lựa chọn được đưa ra. Qui luật chi phí cơ hội tăng dần, mặc dù không phải tuyệt đối, nhưng cũng cho chúng ta một số chỉ dẫn để tìm ra cách thay thế tốt nhất và phân tích các quyết định này cho một nền kinh tế sản xuất. 

(Tài liệu tham khảo: Masterclass, smallbusiness)

Ích Y