Phi vật chất hóa (Dematerialization - DEMAT) là gì? Lợi ích của phi vật chất hóa

Phi vật chất hóa (tiếng Anh: Dematerialization - DEMAT) là sự chuyển đổi từ chứng chỉ cổ phiếu vật lí sang sổ sách điện tử.

Phi vật chất hóa

Khái niệm

Phi vật chất hóa trong tiếng Anh là Dematerialization, viết tắt là DEMAT.

Phi vật chất hóa là sự chuyển đổi từ chứng chỉ cổ phiếu vật lí sang sổ sách điện tử. Chứng chỉ cổ phiếu thực tế sau đó được gỡ bỏ và rút khỏi lưu thông để đổi lấy dạng điện tử.

Với thời đại của máy tính và các công ty tín thác tiền kí gửi, chứng khoán không còn cần phải ở dạng chứng chỉ vật lí nữa. Chúng có thể được đăng kỉ và chuyển thành dạng điện tử.

Thông qua việc phi vật chất hóa - còn gọi là tài khoản DEMAT, cho phép giao dịch điện tử khi cổ phiếu được mua và bán. Trong tài khoản DEMAT, chứng chỉ cổ phiếu và các chứng khoán khác của người dùng được lưu giữ như một phương tiện giao dịch liền mạch.

Ở thời đại trước, các giao dịch tại các sàn giao dịch chứng khoán được thực hiện bởi các trader bằng cách hô giá mua và giá bán. Các giao dịch được ghi lại trên biên lai bằng giấy. Sau khi thị trường đóng cửa, bộ phận bàn giấy sẽ tiếp tục ghi lại tất cả các giao dịch.

Việc đưa vào dịch vụ phi vật chất hóa giúp loại bỏ quá trình phụ thuộc vào giấy tờ như vậy. Hơn nữa, bằng cách áp dụng sổ sách điện tử, điều này cho phép các tài khoản được cập nhật tự động và nhanh chóng.

Lợi ích của phi vật chất hóa

Phi vật chất hóa không chỉ áp dụng cho cổ phiếu, mà còn cho các hình thức đầu tư khác như trái phiếu, quĩ tương hỗ và chứng khoán chính phủ.

Việc sử dụng phi vật chất hóa và tài khoản DEMAT tương đương với việc sử dụng ngân hàng và tài khoản ngân hàng để duy trì tài sản của một người, thay vì tự một cá nhân lưu trữ và trao đổi tiền giấy mỗi khi thực hiện giao dịch.

Sử dụng thẻ ghi nợ tại cửa hàng sẽ tạo ra một hồ sơ điện tử về việc mua sắm và số tiền được khấu trừ từ tài khoản của chủ thẻ. Tiền được trao đổi giữa người mua và người bán mà không cần đến tiền giấy. Tương tự như vậy, với phi vật chất hóa, các giao dịch chứng khoán được hoàn thành mà không cần chứng chỉ vật lí.

Nếu chủ sở hữu của một trái phiếu bằng giấy hoặc chứng khoán muốn phi vật chất hóa giấy tờ của mình, họ thường giao lại chứng chỉ cho một người trung gian. Sau đó, họ sẽ nhận được một số loại thông báo điện tử rằng hồ sơ đã được phi vật chất hóa và họ có thể tiến hành giao dịch.

Ví dụ, một số tài sản như cổ phiếu được giao dịch công khai, đòi hỏi phải có tài khoản DEMAT để tham gia giao dịch và các giao dịch khác. Điều này là lí do thị trường hiện nay đang hoạt động thông qua các giao dịch điện tử thay vì được ghi trên giấy.

Lợi ích của việc phi vật chất hóa cũng có thể tăng tính bảo mật và đảm bảo cho các giao dịch và loại bỏ các bước có thể làm chậm quá trình của giao dịch bù trừ. Có thể tránh được các lỗi mà hồ sơ vật lí không thể. Ngoài ra, có thể tiết kiệm chi phí mua giấy tờ.

(Theo Investopedia)

Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)

Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội

Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.

Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027.

Bạn cũng sẽ có cơ hội nhận vé mời đặc biệt của BTC khi tham gia khảo sát về triển vọng kinh tế, thị trường tài chính và chiến lược phân bổ tài sản trong năm 2027.

Chứng chỉ lưu kí tại Mỹ (American Depositary Receipt – ADR) là gì? Nội dung liên quan