Mô hình định giá giả định thông tin (Mark-to-Model) là gì?
(Hình minh họa: Cisco)
Mô hình định giá giả định thông tin
Khái niệm
Mô hình định giá giả định thông tin trong tiếng Anh là Mark-to-Model.
Mô hình định giá giả định thông tin là một phương pháp định giá cho một vị trí hoặc danh mục đầu tư cụ thể dựa trên các mô hình tài chính. Điều này trái ngược với phương pháp hạch toán theo giá trị thị trường truyền thống, mà trong đó, giá trị thị trường được sử dụng để tính giá trị cũng như tổn thất hoặc lợi nhuận tại các khoản đầu tư.
Các tài sản phải sử dụng mô hình định giá với các giả định thông tin, có thể là do:
- không có thị trường thường xuyên cung cấp định giá chính xác; hoặc
- có định giá dựa trên một tập hợp các biến tham chiếu và khung thời gian tham chiếu phức tạp.
Điều này tạo ra một tình huống trong đó các phỏng đoán và giả định phải được sử dụng để gán giá trị cho một tài sản, khiến cho tài sản đó rủi ro hơn.
Hạn chế của mô hình định giá giả định thông tin
Mô hình định giá theo giả định thông tin được sử dụng chủ yếu trong các thị trường kém thanh khoản mà tại đó, các sản phẩm không được giao dịch thường xuyên.
Mô hình định giá giả định thông tin về cơ bản để mặc các vấn đề cần làm sáng tỏ và điều này có thể tạo ra rủi ro cho các nhà đầu tư. Nhà đầu tư huyền thoại, Warren Buffett, đã gọi phương pháp định giá này là "định giá hoang đường", do sự đánh giá thấp rủi ro của nó.
Sự nguy hiểm của mô hình định giá này đã xảy ra trong cuộc khủng hoảng thế chấp dưới chuẩn bắt đầu vào năm 2007 do việc định giá sai rủi ro và dẫn tới định giá sai tài sản. Hàng tỉ đô la tài sản thế chấp được chứng khoán hóa đã bị xóa trên bảng cân đối kế toán của công ty vì các giả định định giá không chính xác.
Nhiều định giá theo mark-to-model đã giả định thị trường thứ cấp có thanh khoản và trật tự, và có mức mặc định như trong quá khứ. Những giả định này đã chứng minh là nó sai khi thanh khoản của thị trường thứ cấp cạn kiệt và lãi suất mặc định thế chấp tăng vọt lên trên mức bình thường.
Các tài sản được định giá bởi market-to-model
Tuyên bố 157 của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Tài chính (FASB) của Mỹ đã giới thiệu một hệ thống phân loại nhằm mục đích mang lại sự rõ ràng cho việc nắm giữ tài sản tài chính của các tập đoàn. Tài sản (cũng như nợ phải trả) được chia thành ba loại:
- Tài sản cấp 1 được định giá theo giá trị thị trường quan sát được. Các tài sản trong mark-to-model này bao gồm chứng khoán kho bạc, chứng khoán thị trường, ngoại tệ, hàng hóa và các tài sản lưu động khác mà giá trị thị trường hiện tại có thể dễ dàng kiếm được.
- Tài sản cấp 2 được định giá dựa trên giá niêm yết trên thị trường không hoạt động và/hoặc gián tiếp dựa vào các đầu vào có thể quan sát được như lãi suất, tỉ lệ vỡ nợ và đường cong lợi suất. Trái phiếu doanh nghiệp, các khoản vay ngân hàng và các công cụ phái sinh OTC cũng thuộc loại này.
- Tài sản cấp 3 được định giá bằng các mô hình bên trong. Giá cả không thể quan sát trực tiếp, và các giả định có thể chịu sự chênh lệch lớn, phải được thực hiện trong mark-to-model. Ví dụ là các khoản nợ của công ty sắp phá sản, các công cụ phái sinh phức tạp và cổ phiếu của quĩ đầu tư tư nhân.
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
