Hiệu ứng tháng chín (September Effect) là gì? Những đặc điểm cần lưu ý
Hình minh họa. Nguồn: Eliomotors.com
Hiệu ứng tháng chín
Khái niệm
Hiệu ứng tháng chín, tiếng Anh gọi là september effect.
Hiệu ứng tháng chín ám chỉ lịch sử lợi nhuận yếu kém của thị trường cổ phiếu trong tháng chín. Có những số liệu thống kê ủng hộ cho hiệu ứng tháng chín tùy theo giai đoạn đang được phân tích, nhưng phần lớn lí thuyết này chỉ là giai thoại.
Người ta thường tin rằng những nhà đầu tư trở lại từ kì nghỉ hè vào tháng chín đã sẵn sàng chốt lại lợi nhuận cũng như các khoản lỗ về thuế trước cuối năm. Cũng có một niềm tin rằng những nhà đầu tư thường thanh lí cổ phiếu vào tháng chín để bù đắp cho chi phí đi học của con cái.
Cũng như nhiều hiệu ứng lịch khác, hiệu ứng tháng chín được coi là sự trùng hợp ngẫu nhiên về dữ liệu trong lịch sử hơn là một mối quan hệ nhân quả nào đó.
Hiểu rõ hơn về hiệu ứng tháng chín
Hiệu ứng tháng chín là có thật khi phân tích dữ liệu thị trường - thường là trên chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones (DJIA) - cho thấy rằng tháng chín là tháng duy nhất có lợi nhuận âm trong 100 năm qua.
Tuy vậy, hiệu ứng này không quá lớn và quan trọng hơn là nó không mang bất kì ý nghĩa tiên đoán nào. Nếu một cá nhân đặt cược vào tháng chín trong 100 năm qua, thì người đó sẽ kiếm được một kết quả chung là lãi. Nhưng nếu nhà đầu tư đó chỉ đặt cược trong năm 2014 thì nhà đầu tư này sẽ bị lỗ.
Hiệu ứng tháng mười
Giống như hiệu ứng tháng mười, hiệu ứng tháng chín là một sự bất thường của thị trường hơn là sự kiện có quan hệ nhân quả.
Trên thực tế, bộ dữ liệu của tháng mười trong 100 năm qua là tích cực mặc dù đây là tháng của Hoảng Loạn 1907, ngày thứ ba, thứ năm và thứ hai đen tối năm 1929 và ngày thứ hai đen tối năm 1987.
Tháng chín cũng đã chứng kiến nhiều biến động của thị trường giống như tháng mười. Đó là tháng xảy ra Ngày Thứ Sáu Đen Tối đầu tiên vào năm 1869 và hai lần sụt giảm giá mạnh trong một ngày trên Dow Jones sau 11/9/2001 và trong năm 2008 khi "cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn" xảy ra.
Tuy nhiên, theo Market Realist, hiệu ứng này đã biến mất trong những năm gần đây. Trong 25 năm qua, đối với chỉ số S&P 500, lợi nhuận trung bình (average) hàng tháng của tháng chín là khoảng -0,4% trong khi lợi nhuận trung bình (median) hàng tháng là dương.
Ngoài ra, tần suất xảy ra các vụ sụt giảm lớn vào tháng chín không còn thường xuyên như giai đoạn trước 1990. Có một lời giải thích cho rằng nhà đầu tư đã phản ứng bằng cách "đề phòng trước" và bán cổ phiếu vào tháng tám.
(Theo Investopedia)
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Summer Summit
Thời gian: 11/06/2026
Địa điểm: L7 West Lake Hanoi by Lotte Hotels, Ballroom tầng 4, 683 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit quy tụ đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, giám đốc phân tích và các chuyên gia kinh tế độc lập, tập trung vào bức tranh vĩ mô, AI & Big Data và chiến lược tìm kiếm Alpha trong nửa cuối năm 2026.
Ba phiên thảo luận chính:
Phiên thảo luận 1: Vĩ mô 2026 - Việt Nam trước các cú sốc từ bên ngoài và cơ hội từ bên trong
Phiên thảo luận 2: AI & Big Data - Từ lợi thế ra quyết định đến thế hệ sản phẩm đầu tư mới
Phiên thảo luận 3: Cơ hội tìm kiếm Alpha trên thị trường chứng khoán và các kênh tài sản phổ biến
Tìm hiểu chương trình tại VIF 2026 Summer Summit.
Tham gia khảo sát "Dự báo của bạn về nửa cuối năm 2026" để có cơ hội nhận vé mời đặc biệt từ Ban Tổ chức.
