Hệ số biến thiên (Coefficient of Variation – CV) là gì? Những đặc điểm cần lưu ý

Hình minh họa. Nguồn: Digitalvidya.com

Hệ số biến thiên

Khái niệm

Hệ số biến thiên, tiếng Anh gọi là coefficient of variation, viết tắt là CV.

Hệ số biến thiên là một thước đo thống kê độ phân tán của các dữ liệu trong một chuỗi dữ liệu so với giá trị trung bình.

Hệ số biến thiên là tỉ lệ của độ lệch chuẩn (standard deviation) so với giá trị trung bình (mean). Nó là một thống kê hữu ích trong việc so sánh mức độ biến thiên của chuỗi dữ liệu này với chuỗi dữ liệu khác, cho dù giá trị trung bình của chúng rất khác nhau.

Hiểu rõ hơn về hệ số biến thiên

Hệ số biến thiên cho thấy mức độ biến thiên của dữ liệu trong một mẫu tương quan với giá trị trung bình của tổng thể. Trong tài chính, hệ số biến thiên giúp nhà đầu tư xác định được mức độ dao động hay rủi ro phải chịu để có lợi nhuận kì vọng của khoản đầu tư.

Trường hợp lí tưởng nhất là khi hệ số biến thiên, hay tỉ lệ của độ lệch chuẩn so với giá trị trung bình, thấp. Việc này có nghĩa là tỉ lệ rủi ro trên lợi nhuận hợp lí. Lưu ý là nếu lợi nhuận kì vọng nằm ở mẫu số bằng 0 hoặc âm thì hệ số biến thiên có thể sẽ sai.

Hệ số biến thiên sẽ hữu ích khi sử dụng tỉ lệ rủi ro trên lợi nhuận làm cơ sở để quyết định đầu tư. Ví dụ, một nhà đầu tư ngại rủi ro sẽ xem xét những tài sản có độ dao động trong quá khứ thấp và mức sinh lời cao khi so tương quan với toàn thị trường hay ngành của nó. Ngược lại, những nhà đầu tư ưa mạo hiểm thường tìm cơ hội đầu tư vào những tài sản có độ dao động trong quá khứ cao.

Công thức của hệ số biến thiên

Hệ số biến thiên = Độ lệch chuẩn / Giá trị trung bình

Ví dụ về việc sử dụng hệ số biến thiên khi quyết định đầu tư

Một nhà đầu tư ngại rủi ro mong muốn đầu tư vào một quĩ đầu tư. Anh ấy chọn được ba quĩ đầu tư A, B, C. Sau đó anh ấy phân tích số liệu về lợi nhuận và độ dao động của các quĩ này trong vòng 15 năm qua. Anh ấy cho rằng trong tương lai dài hạn, những quĩ này sẽ đem lại kết quả tương tự như vậy. Thông tin anh ấy phân tích được từ ba quĩ này là:

- Quĩ A có lợi nhuận hàng năm là 5,47% và độ lệch chuẩn là 14,68%. Hệ số biến thiên của quĩ A là 2,68.

- Quĩ B có lợi nhuận hàng năm là 6,88% và độ lệch chuẩn là 21,31%. Hệ số biến thiên của quĩ B là 3,09.

- Quĩ C có lợi nhuận hàng năm là 7,16% và độ lệch chuẩn là 19,46%. Hệ số biến thiên của quĩ C là 2,72.

Dựa vào số liệu trên, nhà đầu tư này quyết định đầu tư vào quĩ A hoặc quĩ C vì tỉ lệ rủi ro trên lợi nhuận khá giống nhau và tốt hơn so với quĩ B.

(Theo Investopedia)

Bảng xếp hạng Dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường chứng khoán Việt Nam

VietnamBiz chính thức khởi động Best Retail Brokers 2026 - bảng xếp hạng thường niên nhằm ghi nhận và đánh giá chất lượng dịch vụ dành cho nhà đầu tư cá nhân tại các công ty chứng khoán Việt Nam.

Với hệ thống tiêu chí đánh giá đa chiều, Best Retail Brokers 2026 hướng tới cung cấp một góc nhìn toàn diện về chất lượng dịch vụ bán lẻ, đồng thời ghi nhận những công ty chứng khoán đang tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho nhà đầu tư.

Tìm hiểu Best Retail Brokers 2026: https://vietnamrankings.vn

Ban Tổ chức rất mong nhận được tiếng nói của các nhà đầu tư qua khảo sát "Đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán của bạn".

Tham gia ngay để có cơ hội nhận được vé mời tham dự Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 diễn ra vào ngày 12/11/2026!

Đánh giá chất lượng dịch vụ
công ty chứng khoán của bạn